Beheersbaarheid is een illusie

actueel donderdag 14 oktober 2010

Beheersbaarheid is een illusie
Consultants stappen organisaties binnen met de pretentie dat zij dingen gericht kunnen sturen, maken en veranderen. Volgens hoogleraar (en voormalig NS-topman) Nol Groot en adviseur Rob Zuijderhoudt is dat een tragische misvatting. Bescheidenheid siert de adviseur.

“Beheersbaarheid is een illusie”, zegt Groot in een interview in de zojuist verschenen aflevering van Management en Consulting (2010 nr. 5). “We kunnen onze samenleving, onze organisaties niet beheersen. Een organisatie is niets meer dan allerlei conversatiepatronen van mensen die samen dingen doen. Daar kun je als leidinggevende hooguit lokaal enige invloed op uitoefenen.” Een directieteam – of een consultant – kan wel van alles bedenken, zegt Groot, “maar zoals je het wilt, gebeurt het niet”. Lokale medewerkers bepalen hoe het directiebeleid feitelijk wordt uitgevoerd.

Adviseur Rob Zuijderhoudt, vroeger Berenschot en nu zelfstandig, vertelt dat hij vroeger ook de ‘beheersbaarheidutopie’ aanhing. Zuijderhoudt: “De simpelste truc die ik vroeger als consultant uithaalde, was aantonen dat bepaalde processen in een organisatie niet werden beheerst. Is echt een fluitje van een cent, er is maar heel weinig dat volgens plan verloopt. Is dat de bedoeling? vroeg ik dan. Zullen we dat aanpakken en beheersbaar gaan maken? De notie van beheersmatig denken en het toepassen ervan zit zo diep. Nu zeg ik, laat dat los, laat die zelfordening toe.”

Ondertussen leidt de illusie van beheersbaarheid ook bij consultants tot ongewenste praktijken. Bijvoorbeeld dat ze al dan niet customized standaardoplossingen – hun eigen methoden en adviesproducten – loslaten op cliënten met de pretentie het probleem op te lossen. Sowieso: “Als adviseur kun je geen enkele methode of adviesproduct verkopen. Het is altijd een klant die vraagt om een oplossing van een probleem, het zal hem een zorg zijn welk product of welke theorie je daartoe aanwendt,” zegt Zuijderhoudt.

Groot, die als voormalig NS-directeur veel ervaring heeft met adviseurs, lijkt geen hoge pet op te hebben van de meeste consultants. Hij vertelt: “Ik heb een allergie ontwikkeld voor het type adviseur dat even binnenkomt, een analyse of soort van foto maakt, zegt wat er mis is, vervolgens met horden collega’s binnenkomt om het probleem met een hoop sessies en toeters en bellen op te lossen, weggaat, om na een jaar te ontdekken dat het probleem veel erger is geworden. […] Adviseurs met wie ik goede ervaringen heb, participeren altijd langere tijd in de organisatie en zijn vooral procesbegeleiders, helpen mensen in de organisatie zelf betere oplossingen te bedenken. […] Ze weten dat hun invloed heel gering is, maar dat is die van een directeur ook. Helaas is mijn ervaring dat 90% van de adviseurs van het type is dat het denkt beter te weten.”

Bron: Vittorio Busato – De illusie van beheersbaarheid. Management en Consulting 2010 nr. 5.

Meer nieuws

Management en Consulting

inloggen

zoeken in deze site

het laatste nummer

nieuwsbrief

word abonnee

bibliotheek

Managing by lummeling around

Wandelend komen de beste gedachten

Ga je mee Kleine Beer?

Een nieuwe rector, een nieuw geluid

Minder communiceren, meer inspireren

5 toptips voor teambegeleiding

agenda

volg M&C tweets

bureau >> zoekt

professional >> zoekt

transfers

volg MenC site feeds

actueel donderdag 14 oktober 2010