Home / Blogs / Dick van Ginkel / Een geschiktheidsmatrix voor consultants?
Blog

Een geschiktheidsmatrix voor consultants?

Een geschiktheidsmatrix voor consultants?

20 oktober 2013 - Aan de geschiktheid van professionals voor een opdracht mag nooit concessies worden gedaan. Maar de persoonlijke verleiding en economische urgentie liggen op de loer. Kan, gebruikmakend van de ervaringen in de financiële wereld, een geschiktheidmatrix organisatieprofessionals helpen op het rechte pad te blijven?

Door Dick van Ginkel

Opdrachtgevers hebben recht op gekwalificeerde consultants, die over de juiste kennis en ervaring beschikken. Met andere woorden geschikt zijn voor de opdracht. Het vaststellen van die geschiktheid is in een verantwoordelijkheid van de consultant zelf eventueel samen met zijn bureau. Daarbij kan de consultant terugvallen op bestaande professionaliseringskaders en gedragscodes van de beroepsverenigingen OOA, NVIM en ROA. “Nooit een opdracht aannemen als je die niet aankunt” is het devies, althans op papier als ‘espoused theory’..

Maar dan de ‘theory-in-use’. Een van mijn leermeesters heeft me ooit gewaarschuwd voor het te graag willen hebben van een opdracht. Als je die heel graag wilt hebben, en in de gedachten die opdracht al op je cv ziet staan en droomt over het effect dat dit op je carrière zal hebben, en je uitrekent welke nog mooiere opdrachten daarna zullen komen en wat dat voor de groeicurve van je loopbaan zal betekenen...............dan gaat het mis.

En dat geldt ook voor de situatie dat je, alleen of met je team, misschien niet de volledige expertise en competenties hebt voor de opdracht, of wel de volledige expertise maar op een lager complexiteitsniveau opgedaan en je weliswaar niet alle geschikte mensen vrij hebt maar deze opdracht wel kan bijdragen aan vermindering van de hoeveelheid bankzitters . Terwijl je hardop tegen de opdrachtgever zegt ‘dat het snor zit’, sus je jezelf door te denken dat ook consultants moeten kunnen leren, eigen senioren wel de onervaren jongeren zullen coachen, inhuren van anderen ook veel moderner en effectiever is, en je daar ook nog iets extra’s aan overhoudt, en dan... gaat het vaak mis.

Ik beschrijf deze valkuilen ook vanuit eigen ervaring. Toe ik ooit benaderd werd door een organisatie met nationale uitstraling ging een droom in vervulling. Mijn onoplettendheid rond de complexiteit heeft me vervolgens veel problemen bezorgd. En als manager van organisatieadviseurs kende ik maar al te goed het fenomeen dat de adviseurs zonder werk vaak niet de competenties hadden voor de vraag van de opdrachtgever op dat moment, maar wel aan werk moesten worden geholpen.

Aan geschiktheid mag nooit concessie worden gedaan, daarmee valt en staat de integriteit van de professie. In de financiële wereld hebben we kunnen zien welke uitwassen ontstaan als je wel toegeeft aan de strenge eisen van geschiktheid. Maar we kunnen ook iets leren van diezelfde sector.

Sinds 1 juli 2012 wordt een geschiktheidmatrix gehanteerd voor bestuurders en commissarissen, onderdeel van de ‘Beleidsregel Geschiktheid 2012’ van DNB. De matrix geeft een overzicht van de collectieve kennis en kwaliteiten van de raad van commissarissen en de raad van bestuur. DNB gebruikt dit instrument om de geschiktheid van een voorgestelde kandidaat (binnen het collectief) te beoordelen.

De matrix voorziet erin dat getoetst wordt op kennis, ervaring en competenties op vier gebieden:

. Bestuur, organisatie en communicatie
. Producten/diensten/markten van de organisatie
. Beheerste en integere bedrijfsvoering
. Evenwichtige en consistente besluitvorming

Zou het niet iets zijn om het invullen van een op het werk van adviseurs en interim-managers toegesneden geschiktheidmatrix verplicht te stellen (de genoende thema's komen allen in zekere zin al in de BoKs aan de orde). Allereerst verplicht voor de professional zelf als onderdeel van de eigen professionele verantwoordelijkheid als onderdeel van de gedragscodes. Wellicht levert dit bij het overdenken van een potentiële opdracht tot reflectie en overwegingen om het toch maar niet te doen?

Maar misschien ook verplicht in de vorm van het standaard aanbieden van de ingevulde geschiktheidmatrix van de leden van het adviesteam aan de opdrachtgever bij de start van de opdracht. Daarmee wordt op een eenvoudige wijze helder welke kwaliteiten in het adviesteam aanwezig zijn. Leuke gespreksstof bij de evaluaties van de projectresultaten?

Het lijkt mij een uitdaging gebruik te maken van de lessen die in de financiële wereld zijn getrokken rond geschiktheid, en eens verder te denken over een Geschiktheidmatrix voor organisatieprofessionals. Misschien iets voor de beroepsverenigingen?

Dick van Ginkel

Kijk ook op:   

http://www.toezicht.dnb.nl/binaries/Geschiktheidsmatrix2013_tcm50-226115.pdf

 

Zie ook Staatscourant 2012/13546

 

Over Dick van Ginkel
Dick van Ginkel

Dick van Ginkel is partner bij Consort en sinds 1979 werkzaam als organisatieadviseur. Hij is met name actief voor maatschappelijke organisaties en (semi) overheidinstellingen. Mede vanuit zijn ervaring als commissaris coacht hij bestuurders en toezichthouders in de boardroom. Bestuurlijk is hij actief als voorzitter van de raad van toezicht van Kombinatie Zeist, voorzitter van de RvT Stichting Thuiszorg Midden Gelderland (Stmg), vicevoorzitter van de RvT van Spectrum Gelderland, en voorzitter van de redactie van Management & Consulting.

ginkel@consortgroep.nl