• Mediawerf
  • Management & Consulting
  • Goed Bestuur & Toezicht
  • HMR
  • Knowly
Home / Blogs / Dirk-Jan de Bruijn / Je managet dingen - je leidt mensen
Blog

Je managet dingen - je leidt mensen

Je managet dingen - je leidt mensen

18 september 2014 - Het programma 'Ruimte voor de Rivier' is een mooi voorbeeld van een horizontale domein benadering, stelt Dirk-Jan de Bruijn. Het maatschappelijk vraagstuk (droge voeten) staat centraal.

Door Dirk-Jan de Bruijn

Ik mocht afgelopen week optreden op de jaarlijkse bestuurlijke conferentie van het programma ‘Ruimte voor de Rivier’: een samenwerkingsprogramma waarin negentien partners uit rijk, provincies, gemeenten, waterschappen met elkaar samenwerken. Het wordt geregisseerd door Rijkswaterstaat, en heeft een waarde van zo’n 2,3 miljard euro. Ruimte voor de Rivier richt zich op het veiliger maken van ons rivierengebied (IJssel, Rijn, Lek en Waal) én tegelijkertijd op het kansen creëren in de regio.

Het doel van mijn bijdrage was om de participanten een kijkje te geven in wat er allemaal te koop is in onze managementkeukens, zeg maar de state of the art. Maar dat was eigenlijk helemaal niet nodig. Want zonder dat men het zo prominent had geagendeerd, voldoet dit programma op een groot aantal terreinen al aan de eisen die we vandaag de dag stellen aan onze participatiemaatschappij: de omslag van aanbodgericht (verticaal inhoudelijke pijlers) naar vraaggestuurd (horizontale domeinen). Het meest dominante principe bij de horizontale domeinbenadering is het centraal stellen van het maatschappelijke vraagstuk. Dus niet denken vanuit macht en eigen institutie, maar in termen van waardecreatie voor burger en ondernemer. Daarbij acteer je dan op de wijze zoals Tony Blair al lang geleden verkondigde: ‘We have to organize government around problems – not problems around government’. Dat noemen we tegenwoordig ook wel deftig ‘multilevel governance’. Centraal in het Ruimte voor de Rivier-programma staat ‘droge voeten’. Daar wordt alles omheen georganiseerd, ongeacht of je nou Rijk, provincie, gemeente, waterschap, aannemer of consultant bent.

Zo worden de verticale inhoudelijke pijlers verlaten en wordt er meer domeingericht geacteerd. Waarbij het programma de samenwerking op een horizontale wijze – met wederzijds respect, volledig gelijkwaardig dus – vorm weet te geven, middels slimme vormen van publiek-publieke samenwerking. Het gaat erom dat we over de grenzen van onze eigen hertogdommen heen kijken, dus zonder die verstikkende barrières. Maar ook van belang is het realiseren van de samenwerking met marktpartijen (hier: aannemers, ingenieurs- en installatiebureaus): niet met dat traditionele competitieve karakter, maar vanuit een coöperatieve insteek.

Geen windscherm, maar windmolen bouwen

Maar daar blijft het niet bij. Want ook de omarming van het principe van agility (ook wel: veerkracht) is cruciaal voor een domeingerichte aanpak. Geen one size fits all, maar het lenig schakelen tussen meerdere stijlen en vormen, om zo de juiste balans te vinden tussen top-down en bottom-up, tussen dirigerend of dwingend en dienend, tussen sense of urgency en sense of excitement en tussen concentratie en decentralisatie. Daarbij sterk sturend op eigen verantwoordelijkheid, om zo ook gebruik te maken van de kracht van de verschillen: wat eigen is blijft eigen, maar wel strak geregisseerd vanuit één concept. De diversiteit wordt zo als driver ingezet. En laat dat nou naadloos passen in het leidende principe van Ruimte voor de Rivier: niet vechten tegen het water, maar het water de ruimte geven. Meeliftend en meebewegend op de kracht van het water. Waarbij je als het ware geen windscherm bouwt, maar een windmolen.

Gedragen en concrete visie

Interessant is om te analyseren waarom het hier wél kan: wat maakt het dat we elkaar in dit programma zo goed weten te versterken? Iets in mij zegt dat dit veel te maken heeft met het op een juiste manier positioneren van dat hogere doel. Wat ons als het ware bindt en waar we met z’n allen heen gaan. In dit programma simpel: droge voeten. Vrij tastbaar als je nog denkt aan de overstromingen van midden jaren negentig. Maar daar hoort nog wel wat bij, namelijk het beantwoorden van de waarom-vraag: het operationaliseren van een gedragen – maar bovenal ook concrete – visie. En het mooie is: zo’n visie geeft niet alleen richting (maakt duidelijk waar we heen gaan), maar ook rust (vereenvoudigt veel taaie besluiten) en energie (verleidt velen om actief te participeren). Doordat je al die acties weet te coördineren, creëer je als het ware een beweging. En het goede nieuws is dat het dat verstikkende micromanagement, met traditionele elementen als blauwdruk, ratio, procedures elimineert. Als je investeert in de bekende 3V’s (vertrouwen-vakmanschap-verbinding), dan neemt de behoefte aan de 3C’s (command-control-communication) heus wel af.

Niet voor niks dat Engelse dichter Samuel Daniel ons heeft geleerd dat de mens een koppig wezen is: dat hij moeilijk wordt gedreven, maar makkelijk wordt geleid. Want we weten het toch allemaal: je managet dingen, maar je leidt mensen.

En juist die parels heeft Ruimte voor de Rivier opgeleverd. Wie volgt?

 

Over Dirk-Jan de Bruijn
Dirk-Jan de Bruijn

Opgeleid in Groningen (bedrijfseconomie) en aan de VU (PGO Management Consultancy). Na twee decennia actief te zijn geweest in consultancy (IBM, Deloitte en rechtsvoorganger Bakkenist) overgestapt naar een directiefunctie bij Rijkswaterstaat. Daar een bijdrage geleverd aan de transitie van aanbieder van infrastructuur naar aanbieder van mobliliteit. Na groot aantal jaren actief geweest te zijn als kwartiermaker binnen het Concern Rijk nu actief met de EU Truck Platooning Challenge. Om zo stappen te zetten om andere mobiliteits- en logistieke concepten te operationaliseren. Participeer daarnaast frequent in Gateway reviewteams. Heb mijn eigen veranderervaringen toegankelijk gemaakt in 'Vastgeroeste Patronen Doorbreken' (Scriptum 2016).

https://www.scriptum.nl/boeken/vastgeroeste-patronen-doorbreken/

Naar een youtube-filmpje over Dirk-Jan de Bruijn.