• Mediawerf
  • Management & Consulting
  • Goed Bestuur & Toezicht
  • HMR
  • Knowly
Home / Blogs / Erwin van de Pol / Ruis: De keizer op de thee uitnodigen
Blog

Ruis: De keizer op de thee uitnodigen

Ruis: De keizer op de thee uitnodigen

20 maart 2020 - Ruis belicht de randjes van het adviesvak en gaat over dat wat wij wel weten, maar soms niet willen weten.

Door Erwin van de Pol

‘Als het niet waar is, is het goed gevonden’ luidt een Italiaans spreekwoord. Het thema van dit nummer, het ware, kun je als het ware vanuit allerlei invalshoeken benaderen. Historicus Lou de Jong verzuchtte ooit eens dat zijn mogelijkheid om de Tweede Wereldoorlog te duiden als historicus beperkter was dan die van een schrijver, bijvoorbeeld W.F. Hermans. Een mooie poging om rond ons vak dat speelveld te vangen is gedaan door Bas van der Velde in zijn roman Woeltand (zie het interview in dit nummer). Kortom, een verhaal kan meer zeggen dan de waarheid sec. Dat geldt zelfs voor een sprookje volgens de Duitse schrijver Heinrich Böll.

Zo heb ik ooit een week overleefd met sprookjes vertellen. Er was eens een fabriek in het Chinese Shunde, een kleine provinciestad van maar twee miljoen inwoners. In een zaaltje vijfhoog zonder lift en zonder airco bij gemiddeld 40 graden, gaven wij een cursus aan het Chinese management van een apparatenfabriek. Het leek de fabrieksleiding een goed idee om ook het Engels van sommige managers op te poetsen door de cursus. Van oppoetsen was echter nauwelijks sprake. Ik had een interessant boek bij me van de sinoloog Harro von Senger over strategemen. Dat zijn eeuwenoude verhalen, eigenlijk listen, om te overleven.

Von Senger beweert dat strategemen een universele betekenis hebben voor alle Chinezen. Na de zoveelste taalbarrière (wat is Chinees voor innovatie?) besloot ik tot een list om te overleven, namelijk om de listen om te overleven te gaan gebruiken. Ik stond opgelijnd voor het onderdeel verandermanagement en waar gaat dat anders over?

Bij elke strategeme in het boek stonden de vier Chinese schrifttekens die het strategemen samenvatten en die liet ik opschrijven op een flipover door een van de cursisten. Het werkte. Iedereen herkende ze. Bijvoorbeeld het verhaal De kikker in de put. In het kort, een kikker zit in een donkere, vochtige, koude put. Een vogel landt op de rand en duidt het landschap met zon, bloemen en kleuren. ‘Kom toch eens hier kijken, kikker!’ De kikker antwoordt dat ie daar geen zin in heeft. ‘Water, insecten, ruimte, wat heb ik hier nou nog meer nodig?’ Kortom, ‘wij doen het hier nu eenmaal zo’. Of De keizer misleiden en de zee oversteken bij problemen met het topmanagement van de fabriek. Keizer Gao Zong met waterangst durft zijn vloot niet aan te voeren en wordt door zijn bevelhebbers uitgenodigd voor de thee in een huis dat een schip blijkt te zijn. En opeens vaart.

Voel me regelmatig de vogel die in gesprek is met de kikker in de put. En ik nodig de keizer wel eens uit voor de thee. Zijn we niet allemaal verhalenvertellers?

 

Over Erwin van de Pol
Erwin van de Pol

Erwin van de Pol van Rijnconsult is, op een intermezzo in het diplomatenklasje en een loopbaan op internationale treinen als afwasser en ligwagenconducteur na, al zijn hele werkzame leven adviseur. Hij schreef honderden artikelen en vier bekroonde essays en is auteur en blogger van het literaire voetbaltijdschrift Hard Gras.