Home / Blogs / Erwin van de Pol / Ruis: De werkelijkheid
Blog

Ruis: De werkelijkheid

Ruis: De werkelijkheid

19 maart 2019 - In Ruis belicht Erwin van de Pol de randjes van het adviesvak. Over dingen die we wel weten, maar soms niet willen weten

Door Erwin van de Pol

Al meer dan twintig jaar werk ik met een simulatie. Een duo zit aan weerskanten van een scherm en het komt erop neer dat ze samen een puzzel leggen. Je krijgt het alleen voor elkaar met enig inlevingsvermogen. Jouw werkelijkheid komt namelijk deels niet overeen met die van de ander. Dat realiseren mensen zich in eerste instantie niet. Op het moment dat ze het doorhebben, soms na tien minuten, soms na meer dan een uur, is de opdracht snel volbracht. Meestal.

Ik heb het met een breed palet aan vakmensen gedaan. Zuid-Europeanen zijn er net als secretaresses over algemeen snel klaar mee. ICT’ers gaan vaak volledig hun eigen gang. Ik heb driftaanvallen gezien bij met name wethouders van de PvdA en SP huize als ze erachter komen dat hun werkelijkheid niet spoort met die van de ander. Onderwijsmensen vervallen soms in instructies met veel details en vergeten het belangrijkste: de vorm van de puzzel. Kun je allemaal zelf verzinnen.

Op het moment dat ze in de gaten hebben dat een deel van hun werkelijkheid anders is, zie je een euforisch en snel einde. Eén type professional, die met een financieel-administratieve achtergrond, is me de afgelopen twintig jaar opgevallen als bij tijd en wijle informatieresistent. Ze weten dat de werkelijkheid aan de andere kant van het scherm verschilt, maar ze houden hardnekkig vol op basis van de oude informatie.

We zijn er aan gewend de laatste tijd. Grote bureaucratieën in de financieel-administratieve sfeer die jarenlang weten dat er iets fout gaat in hun organisatie, maar er niet naar handelen. Grootschalige, jarenlange uitkeringsfraudes door Oost-Europeanen bij een uitkeringsadministratie, bijna een decennium witwassen door een gerenommeerde bank, een grote gemeente die 12 jaar lang 20 miljoen euro per jaar kwijt raakt in de boekhouding hetgeen van begin af aan bekend is, iedereen kent de voorbeelden. Overeenkomstig het weten ook handelen, blijft weleens achterwege. Dat is bij financials blijkbaar soms moeilijk.

In mijn ervaring bij projecten waarbij veel financieel-administratieve professionals betrokken zijn, behoren afwijkingen van het plan tot de lastige leerstukken. Wellicht ligt het aan de lineair georiënteerde professionaliteit die hen eerder in hun loopbaan veel heeft gebracht.

Waarschijnlijk heeft het te maken met het wezen van de professionaliteit van de financieel-administratieve vakmensen. Dat is gericht zijn op zekerheid. Wij adviseurs op onzekerheid, het grote verschil dat ik vaak benadrukte in mijn veertien jaar bij accountantsbedrijven.

Ons maatschappelijk bestel is voor zijn economisch welzijn overgeleverd aan een groep die soms cognitief een blinde vlek heeft. Ze willen niet weten wat ze al weten vanwege een focus op zekerheid. Indien wij als beroepsgroep gericht op onzekerheid dat weten te doorgronden, kunnen  we zowel professioneel als maatschappelijk een hoop winnen. En anders staat ons nog wat te wachten.

 

Over Erwin van de Pol
Erwin van de Pol

Erwin van de Pol van Rijnconsult is, op een intermezzo in het diplomatenklasje en een loopbaan op internationale treinen als afwasser en ligwagenconducteur na, al zijn hele werkzame leven adviseur. Hij schreef honderden artikelen en vier bekroonde essays en is auteur en blogger van het literaire voetbaltijdschrift Hard Gras.