Home / Blogs / Erwin van de Pol / Ruis: Macht en zingeving
Blog

Ruis: Macht en zingeving

Ruis: Macht en zingeving

27 juni 2019 - In Ruis belicht Erwin van de Pol de randjes van het adviesvak. Over dingen die we wel weten, maar soms niet willen weten.

Door Erwin van de Pol

Bij leiderschapstrajecten die ik mag begeleiden start ik altijd met de vraag waarom ze het willen, dat leidinggeven. De antwoorden fascineren me, ik heb zelf de aanvechting namelijk nooit gehad. Alle antwoorden zijn prima natuurlijk. Maar ik heb zelden echt iets gehoord waarvan ik heb gedacht: nou, dat ga ik ook eens doen. Wat wel ontwapend is, er zit er vaak wel ééntje bij die na enig doorvragen onomwonden zegt dat hij het voor het extra schaaltje doet, voor het geld dus.

Even onder ons, er zijn nog een paar categorieën. Bijvoorbeeld de opportunisten, neem Donald Trump en Boris Johnson, die eenmaal bij het ruiken aan de macht over anderen die ook willen hebben. Ze grijpen de gelegenheid als die zich voor doet. Sommigen zijn zo eerlijk dat ze iets zeggen dat aansluit bij de uitspraak van de vroegere Italiaanse politicus Giulio Andreotti ‘Macht verslijt slechts hen die het niet hebben’. Deze categorie managers willen gewoon niemand boven hen hebben die wat over hen te zeggen heeft. Het zijn de Kims en de Napoleons die het gaat om macht in organisaties en van wie de wil wet is.

Ook heb je de Ghandi’s en de Hitlers, de klassieke idealisten die een vastomlijnd idee hebben over de sociale of organisatie werkelijkheid en dat onbaatzuchtig proberen te realiseren (ja Hitler, ik ben van huis uit historicus en in die beroepsgroep moet de eerste definitie van idealist nog voorbijkomen waar Hitler niet onder valt). Deze categorie gebruikt graag bezwerende woorden als ‘duurzaam’ en vroeger ‘kwaliteit’, woorden die onderhand bijna niets meer betekenen en waar in ieder geval niemand tegen is. Dan heb je ook nog de ideologen, naar bijvoorbeeld Marx en Jezus, die vanuit een vastomlijnd beeld de wereld of de organisatie beschouwen en die dat per se willen veranderen, maar dan wel door hun adepten. Doel is de mooie illusie van een probleemloos leven.

En er is nog een speciale categorie. Het woord ‘zingeving’ komt dan voorbij, een filosofisch armoedig begrip dat is gebaseerd op de aanname dat dingen hoe dan ook zin moeten hebben. Anders kun je ook geen zin geven. Vraag dat nooit aan de nobele zingever, hoezo dingen zin moeten hebben. Deze voor de hand liggende vraag mag je gewoonweg niet stellen. Het maakt de zingevers meestal boos omdat ze denken dat je met de vraag wilt provoceren of ze raken in de war en gaan je dagen bellen, raken aan de drank en bekeren zich tot een sekte. Zingeven klinkt heel vol, maar het is de totale postmoderne leegte. Niet verder vertellen. Je kunt er ook gewoon zin in hebben. Dat is de laatste categorie leiders, zij die mensen gelukkig laten zijn.

 

Over Erwin van de Pol
Erwin van de Pol

Erwin van de Pol van Rijnconsult is, op een intermezzo in het diplomatenklasje en een loopbaan op internationale treinen als afwasser en ligwagenconducteur na, al zijn hele werkzame leven adviseur. Hij schreef honderden artikelen en vier bekroonde essays en is auteur en blogger van het literaire voetbaltijdschrift Hard Gras.