• Mediawerf
  • Management & Consulting
  • Goed Bestuur & Toezicht
  • HMR
  • Knowly
Home / Blogs / Hans van Emmerik / Duizend euro zorgbonus is een belediging
Blog

Duizend euro zorgbonus is een belediging

Duizend euro zorgbonus is een belediging

09 juli 2020 - Duizend euro netto. Dat is de financiële beloning die de zorgmedewerkers krijgen als dank voor hun werk tijdens de coronacrisis. Een slecht idee.

Door Hans van Emmerik

Stel je bent de manager van een aantal kinderopvanglocaties en je zit met een probleem. Elke werkdag open je de deuren om 7:30 en ouders kunnen tot 16:00 hun kinderen ophalen. Dat staat in de voorwaarden en is zo met hen afgesproken. Maar steeds meer ouders halen dat niet. Vaak worden de kinderen pas rond 16:30 opgehaald. Je besluit er iets aan te doen.

Wat kun je doen? Zoals je hebt geleerd is geld een belangrijke motivatie voor mensen, dus je stelt een boete in. Ouders die hun kinderen na 16:00 ophalen gaan daar voortaan voor betalen. Deze situatie speelde in 1998 in de Israëlische stad Haifa en is bestudeerd en beschreven door de economen Uri Gneezy en Aldo Rustichini.

Wat denk je, hielp de boete?

Verre van. Het werkte eerder averechts. Nog meer ouders haalden na 16:00 hun kinderen op. Waardoor dat kwam? Vóór de invoering van de boete waren ouders vooral intrinsiek gemotiveerd om hun kinderen op tijd op te halen. De leidsters hadden de hele dag voor hun kind gezorgd. Door de boete, verdween dat menselijke aspect. Te laat komen kreeg een prijskaartje en werd zo een product waar de ouders graag voor betaalden. Ongetwijfeld met de beste bedoelingen doet minister De Jonge nu hetzelfde met de zorgbonus. Drie redenen waarom ik dat een slecht idee vind.

Belediging 1: de minister maakt onderscheid in dankbaarheid

Zorgmedewerkers krijgen een eenmalige netto zorgbonus van duizend euro. Hiermee wil de minister Dankjewel zeggen tegen alle medewerkers die in de zorg die keihard voor ons hebben gewerkt. Nou, tegen bijna alle medewerkers. De bonus geldt niet voor artsen, zij verdienen immers al genoeg. In de strijd tegen corona waren schoonmakers, artsen, inkopers, verpleegkundigen en IT-specialisten één team met één doel: Nederland genezen. Ziekenhuizen in Groningen vingen patiënten uit Brabant op en ook Duitse ziekenhuizen sprongen te hulp. Functies, titels en regiogrenzen vervaagden, maar de minister brengt ze weer terug.

Belediging 2: ziekenhuizen moeten kiezen wie de bonus verdient

Het ministerie bepaalde de hoogte van de bonus van duizend euro netto. Wie daadwerkelijk de bonus krijgt bijgeschreven op zijn bankrekening, dat moeten de ziekenhuizen zelf beslissen. Alsof opa en oma met een zak cadeautjes aankomen en de ouders moeten beslissen wie van de kinderen wat krijgt. Je kunt wel raden: dat leidt tot discussie, verschillen tussen ziekenhuizen, veel vragen en scheve gezichten. Veel nutteloos gedoe.   

Belediging 3: intrinsieke motivatie krijgt een prijskaartje

De belangrijkste reden. Zorg is uitdagend, betekenisvol en bovenal: menselijk. Aan het helpen van andere mensen hang je geen prijskaartje van duizend euro. Had de minister op een andere manier Dankjewel! kunnen zeggen? Met de zorgbonus is in totaal 800 miljoen euro gemoeid. Dit geld kun je ook investeren in medisch onderzoek, apparatuur of extra vakantiedagen en bloemen met een dankkaartje eraan.

Minister De Jonge had ik tijdens de coronacrisis hoog zitten. Hij stond voor zijn troepen. Nu geeft hij daaraan met de bonus een vieze nasmaak. Mensenwerk beloon je menselijk.  

 

Over Hans van Emmerik
Hans van Emmerik

Vanuit de gedragseconomie en sociale psychologie schrijft Hans van Emmerik evidence-based en praktisch toepasbaar over omgaan met onzekerheid en verandering. Hans is ervaren als externe en interne adviseur op risico- en verandermanagement. Hij adviseert en traint en was onder meer onderzoeker voor het boek: The social psychology of change management.