Home / Blogs / Hans van Emmerik / Elk idee is goed, zolang het de mijne is
Blog

Elk idee is goed, zolang het de mijne is

Elk idee is goed, zolang het de mijne is

29 maart 2019 - Hoe herken je een goed idee? Dat vroeg ik mij af nadat ik vol overgave een idee had gepitcht, dat niet leek aan te slaan bij mijn publiek. Ik zag het als een briljant onderbouwd idee. Aan mijn enthousiasme lag het niet, maar blijkbaar dachten mijn luisteraars daar anders over.

Door Hans van Emmerik

Elke dag opperen we ideeën en horen we die van anderen aan. Het idee van een collega om in het bedrijfsrestaurant de week zonder vlees te organiseren of om onze CEO ook te laten vloggen, omdat de concurrerende start-up daar zoveel aandacht mee genereert. Constant moeten we ideeën wegen. Maar zijn we daar een beetje goed in?

Volgens de Amerikaanse psycholoog Dan Ariely hebben we last van het NIH-syndroom. Het Not-Invented-Here-syndroom. Dat wil zeggen dat we vooroordelen hebben bij ideeën van anderen en onze eigen ideeën overschatten.

Neem nou Sony. In de jaren ‘80 stond het Japanse bedrijf wereldwijd bekend als hoogst innovatief. Met producten zoals de Walkman wist Sony nieuwe markten te creëren en een voorbeeld te stellen voor anderen.

Eind jaren ‘90 had Sony nog altijd deze innovatieve ambities, maar er rolde al lange tijd geen baanbrekend product meer van de band. Er moest iets veranderen. In 2005 werd een nieuwe CEO aangesteld, die wat hij aantrof omschreef als het Not-Invented-Here-syndroom.

Terwijl Apple met de iPod en Microsoft met de Xbox producten lanceerden die de winkels uitvlogen, geloofden technici binnen Sony dat deze producten nooit zo goed waren als de hunne. Ze negeerden de vernieuwende ideeën van concurrenten, omdat als zij het niet hadden bedacht, het nooit wat kon zijn. Wat ging er mis in de hoofden van deze technici?

We meten ideeën aan ons eigen wereldbeeld en vinden het een goed idee als het daarbij past. Psychologen noemen dat: idiosyncratic fit.

Stel je zit in het café met twee vrienden. Aan beiden stel je de vraag, wat kunnen we in Nederland doen om ons ‘bruto nationaal geluk’ te bevorderen? De een oppert meer groen en vaker de natuur in. ‘Een wandeling in het bos doet je goed, net als meer bomen en planten in de straat.’ De ander gelooft dat we gelukkiger worden van de iPhone X, een diner in dat nieuwe restaurant en een weekendje naar Porto om vitamine D aan te vullen.

Welk idee, om het nationaal geluk te bevorderen, vind jij het beste idee? Het idee dat je kiest past waarschijnlijk idiosyncratisch beter bij jouw overtuigingen.

Terug naar Sony en Dan Ariely. Organisaties werken het NIH-syndroom vaak onbewust zelf in de hand door nauwgezette organisatieculturen te creëren rondom de eigen overtuigingen, waarden en gebruiken. Samen met jargon beïnvloedt het de mensen die er werken. Elke idee is goed, zolang het maar ons idee is.

Organisaties worden zo het slachtoffer van een te nauwe, naar binnen gerichte focus. Terwijl de geschiedenis ons leert dat veel baanbrekende ideeën (bijvoorbeeld penicilline en ooglenzen) juist voortkwamen uit de misfits. De afwijkingen die door oplettende aanwezigen wél werden opgemerkt.

 

Over Hans van Emmerik
Hans van Emmerik

Vanuit de gedragseconomie en sociale psychologie schrijft Hans van Emmerik evidence-based en praktisch toepasbaar over omgaan met onzekerheid en verandering. Hans is ervaren als externe en interne adviseur op risico- en verandermanagement. Hij adviseert en traint en was onder meer onderzoeker voor het boek: The social psychology of change management.