Home / Blogs / Hans van Emmerik / Neemt een robot jouw advieswerk over?
Blog

Neemt een robot jouw advieswerk over?

Neemt een robot jouw advieswerk over?

26 februari 2019 - ‘Over tien jaar is half Nederland niet meer geschikt voor zijn werk’, kopte het NRC maandag 18 februari. Zou het echt zo zijn? Half Nederland, dat zijn miljoenen mensen! Dat ben jij of ik. Ik kon niet anders dan het artikel uitpluizen.

Door Hans van Emmerik

Slimme kop van het NRC. Hij speelt in op de emotie, trok mijn aandacht en zorgt voor clicks. Maar, het is nogal een bewering. Die, als ze waar is, betekent dat ik niet volgende week, maar vandaag nog bijscholing in robotica moet regelen.

Voordat ik mij inschrijf. Rustig lezen en helder nadenken. Welke onderbouwing zit erachter de kop: ‘Over tien jaar is half Nederland niet meer geschikt voor zijn werk’?

Nooit meer de weg kwijt in je brein

Vorig jaar heb ik een uiterst handig boekje ontdekt dat mij helpt om beweringen en redenaties te ontleden en te wegen. Nooit meer de weg kwijt in je brein heet het boek. Het is geschreven door de oprichters van de Denkacademie en helpt je met tal van oefeningen om hoofd- en bijzaken te onderscheiden en denkfouten te herkennen. Auteurs Kees Kraaijeveld en Suzanne Weusten noemen het de gids voor helder denken. Met de gids in mijn hand bestudeerde ik de redenatie achter de kop van het NRC.

Het artikel is gestoeld op werk van de Nederlandse denktank DenkWerk, die onderzoek doet naar de toenemende invloed van technologie op de arbeidsmarkt. Ik citeer uit het artikel: ‘Als iedereen in ‘oude’ beroepen blijft hangen, blijft de economie vele miljarden euro’s achter bij wat mogelijk is.’ En: ‘Als andere landen er wél in slagen mensen te werven voor nieuwe, innovatieve sectoren, dan kan Nederland internationaal niet meer meekomen’.

Lees die redenatie nog eens. En nog eens.

Nou, wat denk je? Ik vind het een uiterst vage redenatie. Waarom ik dat vind:

  1. Generalisatie: ‘Als iedereen in oude beroepen blijft hangen.’ Echt iedereen? In 2018 telde Nederland een beroepsbevolking van 9,1 miljoen mensen.
  2. Vaag: ‘Blijft de economie vele miljarden euro’s achter bij wat mogelijk is.’ Hoeveel euro’s? Zes miljard of dertig miljard?
  3. Zwevende verwijzing: ‘Als andere landen er wél in slagen mensen te werven voor nieuwe, innovatieve sectoren,’ zegt Ter Haar, ‘kan Nederland internationaal niet meer meekomen.’ O, waaruit blijkt dat dan? En wat betekent ‘internationaal niet meekomen’?

Ben jij een kritische denker?

Ga je erop letten dan kom je vaker denk- en argumentatiefouten tegen. Het zal je opvallen dat veel beweringen die mensen doen een combinatie zijn van stellingen, feiten en aannames.

Wil je denk- en argumentatiefouten opsporen, wees dan alert op vaagtaal. Let bijvoorbeeld eens op de volgende drie voorbeelden van veelvoorkomende taalvervormingen:

  1. Generalisatie

Voorbeeld: ‘Alle docenten doen altijd onaardig tegen hem.’

Vraag: alle? Altijd? Bedoel je dat er nog nooit één docent aardig tegen hem deed?

  1. Zwevende verwijzing

Voorbeeld: ‘We hebben weleens gedoe.’

Vraag: Weleens gedoe? Hoe vaak precies? En wat bedoel je met gedoe?

  1. Oordeel zonder rechter

Voorbeeld: ‘Deze uitspraak is ongewenst.’

Vraag: Wie vindt deze uitspraak ongewenst?

Kritisch denken is volgens het World Economic Forum een van dé drie vaardigheden voor 2030. Waarom? Omdat een robot niet kritisch kan denken zoals de mens dat kan. Voorlopig niet, in ieder geval.

Toen ik het NRC-artikel voor de eerste keer las, was ik geschokt, zou het echt? Moet ik vrezen voor mijn baan? Met wat kritisch denkwerk heb ik mijzelf gerustgesteld. Voor adviseurs is voorlopig genoeg werk, daar heb ik alle vertrouwen in.

Hoe kritisch ben jij?

 

Over Hans van Emmerik
Hans van Emmerik

Vanuit de gedragseconomie en sociale psychologie schrijft Hans van Emmerik evidence-based en praktisch toepasbaar over omgaan met onzekerheid en verandering. Hans is ervaren als externe en interne adviseur op risico- en verandermanagement. Hij adviseert en traint en was onder meer onderzoeker voor het boek: The social psychology of change management.