• Mediawerf
  • Management & Consulting
  • Goed Bestuur & Toezicht
  • HMR
  • Knowly
Home / Blogs / Hans van Emmerik / Overbrug het gapende gat tussen overtuiging en gedrag
Blog

Overbrug het gapende gat tussen overtuiging en gedrag

Overbrug het gapende gat tussen overtuiging en gedrag

19 november 2019 - Mijn hoop van deze blog is simpel: dat je de komende weken nog vaak terugdenkt aan het buitengewone verhaal van het Tetanus-experiment van halverwege de jaren zestig.

Door Hans van Emmerik

We gaan terug naar 1965, naar Yale University in de Verenigde Staten. Aan deze topuniversiteit voerde drie wetenschappers een sociaal experiment uit dat de toon zette voor decennia aan psychologisch onderzoek. Het is bekend geworden als het Tetanus-experiment. Tetanus is het gevolg van een bacteriële infectie waar je zonder vaccinatie aan kunt sterven. In Nederland worden baby’s hier vóór hun eerste levensjaar tegen ingeënt, maar dat is niet overal zo. Jaarlijks sterven er nog tienduizenden mensen aan de infectie. Een infectie die volgens het RIVM kan leiden tot spierkrampen die zo heftig zijn dat mensen kromtrekken als een hoepel, en uiteindelijk overlijden.

Het gapende gat tussen overtuiging en gedrag

De gevaren van Tetanus waren in de jaren ’60 al bekend. Evenals dat vaccinatie mogelijk was met een simpele injectie. Maar het was verre van gebruikelijk dat mensen zich lieten inenten. De drie onderzoekers bedachten een experiment om studenten over te halen zo’n injectie te halen. De onderzoekers stelden een ‘brochure’ samen: pagina’s vol tekst, tabellen en foto’s van de gevaren van tetanus. Het informatiepakket had één boodschap: zonder inenting is tetanus dodelijk. Op de universiteitscampus, een paar minuten lopen van de collegezaal, konden  de studenten de injectie gratis (!)halen.

Welk effect had de tetanusbrochure?

De bewijsvoering was geslaagd, zo bleek uit een enquête van de wetenschappers. Maar liefst honderd procent van de studenten begreep de gevaren van tetanus en de noodzaak tot het halen van de injectie.

Hoeveel studenten haalden daadwerkelijk de injectie?

De injectie die zij een paar gebouwen verderop konden krijgen. Wat denk je? Vijf procent, dertig? Was het maar waar. Slechts een schamele 3 procent ging daadwerkelijk de injectie halen. Dus 97 procent was overtuigd van de levensbedreigende tetanus, maar deed vervolgens niets met die informatie. Niets. Ze begrepen de noodzaak, misschien maakte het ook indruk, maar ze ondernamen geen actie.  De onderzoekers waren verbaasd. To put it mildly.

Hoe activeer je mensen?

Heb jij een idee? We zijn bijna 55 jaar verder, het antwoord op deze vraag is in principe bekend. Of niet? Het antwoord op de vraag van de wetenschappers, hoe verhogen we het percentage studenten dat een tetanusprik haalt, bleek: met een plattegrond. Van de studenten die een plattegrond meekregen van de campus, met daarop het injectiegebouw rood omcirkeld, haalde dertig procent de prik. Een kinderlijk eenvoudige plattegrond verhoogde het percentage van drie naar dertig.

Wat zijn jouw goede intenties?

De plattegrond veranderde de abstracte theorieles over tetanus in een praktisch medisch advies. Wie wil jij activeren en hoe pak je dat aan? Intenties zijn goed, injecties zijn beter.

 

Over Hans van Emmerik
Hans van Emmerik

Vanuit de gedragseconomie en sociale psychologie schrijft Hans van Emmerik evidence-based en praktisch toepasbaar over omgaan met onzekerheid en verandering. Hans is ervaren als externe en interne adviseur op risico- en verandermanagement. Hij adviseert en traint en was onder meer onderzoeker voor het boek: The social psychology of change management.