Home / Blogs / Jan den Breejen / Van hiërarchie naar flexibele netwerkorganisatie?
Blog

Van hiërarchie naar flexibele netwerkorganisatie?

Van hiërarchie naar flexibele netwerkorganisatie?

09 maart 2016 - De maatschappij verandert sneller dan ooit (de VUCA world). Organisaties willen daarom optimale wendbaarheid. In Nederland praten professionals en trendmakers veel over het afbouwen van 'blauwe organisaties' en het inrichten van 'flexibele digitale netwerkorganisaties'. Het klinkt logisch en de mooie verhalen over vrijheid en 'ontmanagen' zijn aanstekelijk. Wie wil er niet meedoen met Nieuw Organiseren?

Door Jan den Breejen

Maar klopt het ook? Is de netwerkorganisatie de universele oplossing voor meer rendement en meer werkgeluk? Grootschalig onderzoek van André de Waal toont aan dat de kenmerken van de High Performance Organisatie (HPO) van voor 1995 en van nu, niet fundamenteel anders zijn. Het veranderen van de organisatiestructuur, naar bijvoorbeeld een netwerkorganisatie, is geen HPO-factor. Bovendien blijkt dat zelfsturing momenteel negatief correleert met organisatierendement. Na een aanvankelijke stijging van de productiviteit bij zelfsturing zien we een toename van het ziekteverzuim. Teamleiders 'nieuwe stijl' zijn soms middle managers met overvolle agenda's. 'Mooie woorden zijn vaak niet waar, en ware woorden niet mooi' (Lao Tze).

Gebrek aan 'blauwheid'

Uit onderzoek blijkt dat de balans tussen organisatieperspectieven sterk correleert met het financiële succes en de groei van een organisatie. Het streven naar (herstel van) balans in de bedrijfsvoering is daarom een verstandige keus. Ik heb bij wijze van experiment in de HPO-scan een denkbeeldige organisatie ingevoerd die perfect in balans is op de vier hoofddimensies van bedrijfsvoering. De gemiddelde score van Nederlandse organisaties op die vier dimensies wordt gevormd door de stippellijn. We zien dat Nederlandse organisaties gemiddeld genomen juist gekenmerkt worden door een relatief gebrek aan 'blauwheid'. 

Ieder bedrijf is uniek

De westerse samenleving is gebouwd op het gedachtegoed van Plato (top down-mindset, het Angelsaksisch model) en Aristoteles (bottom up-mindset, het Rijnlands denken). Gezonde en vitale organisatie combineren schijnbare tegenstrijdigheden. De historie leert ons dat revoluties niet tot het gewenste resultaat leiden. 'Het Nieuwe Organiseren invoeren' of 'de hiërarchie opheffen'? Het is verstandiger om de unieke situatie van het bedrijf objectief in kaart te brengen met een organisatieonderzoek. En vervolgens te kijken wat de specifieke zaken zijn die in de organisatie anders aangepakt moeten worden om tot een betere integrale bedrijfsvoering te komen. Systeemdenken is een manier om die complexiteit scherp in kaart te krijgen. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt welke organisatiefactoren veranderd moeten worden om op bepaalde aspecten van de bedrijfsvoering beter te scoren. Maak daar gebruik van.

De sleutels naar High Performance voor uw organisatie liggen te wachten op ontdekking in de complexiteit van uw eigen unieke organisatie. Gebruik de inspiratie van managementmodellen om in cocreatie met de medewerkers uw eigen bedrijfsspecifieke aanpak samen te stellen.

 

Over Jan den Breejen
Jan den Breejen

Drs. Jan D. den Breejen MBE, CM is domeinmanager organisatie & teams bij Schouten & Nelissen. Hij schreef verschillende boeken en artikelen over leren en veranderen.

LinkedIn