• Mediawerf
  • Management & Consulting
  • Goed Bestuur & Toezicht
  • HMR
  • Knowly
Home / Blogs / Jan Houben / We doen toch allemaal hetzelfde?
Blog

We doen toch allemaal hetzelfde?

We doen toch allemaal hetzelfde?

06 maart 2020 - Twee niche-adviesbureaus in het (semi)-publieke domein van, relatief gezien, dezelfde omvang met hoogopgeleide adviseurs. Die zouden toch erg op elkaar moeten lijken? Of zijn er toch verschillen te ontdekken als je beter gaat kijken? Wij, Jan en Véronique, zijn jarenlang collega’s geweest, geven al jarenlang organisatieadvies en vroegen ons dit af. Doen we nu allemaal hetzelfde als organisatieadviseurs of is dat toch anders als je voor niche-bureau werkt? Kan je elke oplossing overal toepassen? Of is de context toch belangrijk? En zo ja, wat zijn dan onderscheidende elementen? Hierbij nemen wij onze eigen praktijk als uitgangspunt.

Door Véronique Kruize, Jan Houben

Jan is partner bij een ICT-adviesbureau dat zich bezighoudt met het samenbrengen van de werelden organisatieontwikkeling en IT/technologie. Bij dat bureau kiezen ze voor opdrachten met maatschappelijke meerwaarde in met name de care, cure, rijks- en lokale overheid. Veronique werkt bij een bureau die werkt aan een betere fysieke leefomgeving. De focus ligt op infrastructuur, gezondheidszorg en duurzame leefomgeving. 

Samen ontdekten we een aantal overeenkomsten – je zit toch in hetzelfde vak – en een aantal logische verschillen. De relevante thema’s worden voor de specifieke klant toch net iets anders vertaald. Een aantal invalshoeken zijn van belang:

  •       Klantomgeving
  •       Type dienstverlening én concurrentie
  •       Medewerkers
  •       Interne organisatie

Klantomgeving

Het grote verschil tussen ICT en fysieke leefomgeving is de mate van strategische voorspelbaarheid. Daar waar het met IT al ingewikkeld is om de strategisch plannen voor de komende 3 tot 5 jaar te maken gaat het in fysieke leefomgeving over periodes van 15 tot soms wel 100 jaar. ICT-middelen zijn vaak met een jaar of vijf al verouderd. Snelheid en de omvang van de veranderingen zijn daar dus erg groot. Huisvesting of de aanleg van een weg of dijk gaat over een veel langere periode met een ander soort impact. Dat betekent ook dat de omvang en duur van de projecten die worden uitgevoerd anders zijn. De gemiddelde opdrachtduur is ook echt langer, vaak maanden tot jaren. Interessant is het als beide domeinen samenkomen, bijvoorbeeld binnen klantorganisaties. Onze ervaring is dat samenkomen van deze uiteenlopende domeinen grote verschillen zichtbaar maakt en dat er regelmatig misverstanden of onbegrip ontstaan. Beide domeinen kennen hun eigen taal en werkwijzen.

Een concreet voorbeeld is dat in de fysieke leefomgeving vaak met een groter (integraal) projectteam wordt gewerkt. De rol van projectmanager wordt opgesplitst naar integraal projectmanager, manager projectbeheersing, technisch manager, contractmanager en omgevingsmanager. Bij IT- & organisatieprojecten zie je vaker combinaties van meerdere rollen in een persoon. De projectteams zijn gemiddeld ook kleiner. Als in de IT een stuurgroep wordt gevormd is het gebruikelijk dat de leverancier deelneemt aan de stuurgroep. In huisvestingstrajecten niet. Dat betekent dus dat het gesprek op meerdere tafels plaatsvindt en tot andere gesprekken leidt. Als organisatieadviseur dien je hier oog voor te hebben. Als je hier niet op aansluit kan je ook geen goed advies geven, laat staan dat het gegeven advies wordt overgenomen.

Type dienstverlening

Beide bureaus zetten graag hun tanden in complexe puzzels. Dit vraagt bijna altijd om multidisciplinaire teams. Juist door verschillende perspectieven samen te brengen leveren de bureaus adviezen die werken en worden oplossingen daadwerkelijk gerealiseerd. Dit is ook waar een adviesbureau zich onderscheidt van een ZZP’er. Het betekent ook investeren in talenten, zodat zij doorontwikkelen en zichzelf en elkaar blijven uitdagen. Het vraagt ook een bepaalde minimale omvang van een bureau en dat beschikbare expertise met elkaar verbonden en volledig benut wordt. Beide bureaus zijn middelgroot en hebben tientallen adviseurs in dienst. Ontwikkeling van personeel en talenten is daarbij cruciaal. Het gaat dus om de medewerkers en het vertrouwen dat zij de klanten kunnen geven bij het adviseren en begeleiden.

Medewerkers

Hoogopgeleide, zelfstandige en intrinsiek gedreven professionals maken het verschil. Een resultaat opleveren waar de klant écht mee verder kan. Een advies geven en realiseren in de praktijk. De maatschappij een beetje mooier willen maken. Hierin schuilt ook een belangrijke wisselwerking tussen bureau, markt en medewerkers. Het ene bureau combineert de drive om zorg en overheid te verbeteren met technologie. Het andere bureau gaat voor de duurzame leefomgeving en infrastructuur. Het betekent ook dat dit type adviseurs zichzelf willen uitdagen. Zij willen morgen niet hetzelfde doen als vandaag. Dit leuk vinden en jezelf willen blijven ontwikkelen is hierbij belangrijk. Anders word je ingehaald door de klant die het zelf kan, of de concurrent die het ook al bedacht heeft. We zien dus zowel parallellen tussen de drive van onze medewerkers als verschillen in de werelden waarin die drive tot uiting komt.

Vaak zie je dat de medewerkers ook een weerspiegeling van de klant zijn. Niet zelden gaat een medewerker in dienst bij de klant of wordt een klant een medewerker. Het voordeel van beide kanten kennen is dat er sneller aansluiting plaatsvindt, gebaseerd op kennis én ervaring. Tegelijkertijd zegt dit ook wel iets over het type mens dat aan beide kanten rondloopt. Beide adviesbureaus herkennen dit beeld. Zonder een goede klik blijft het lastig advies geven. En als de klik groot is blijken de netwerken om de bureaus heen groter te zijn dan je wellicht in eerste instantie zou denken.

Interne organisatie

Wij zien dat de manier waarop aan interne organisatie in de praktijk sturing wordt gegeven vooral afhankelijk is van het besturingsmodel en eigenaarschap. Het werken met enkele eigenaren zorgt ervoor dat deze met huid en haar in het bedrijf zitten. Pijnlijke beslissingen worden eerder en makkelijker genomen. Ook de kaders voor de strategie worden eenvoudiger helder gemaakt. Als elke medewerker aandelen heeft is het voordeel dat dit het gevoel van betrokkenheid kan vergroten. Genomen beslissingen kennen hiermee vaak sneller een groter draagvlak. 

Doen we nu hetzelfde?

Natuurlijk zijn een aantal uitdagingen gemeenschappelijk. Het werken en adviseren in een maatschappelijke context brengt zijn eigen soort vraagstukken mee ten opzichte van het adviseren van het bedrijfsleven. Net als het werken met zelfstandige hoogopgeleide mensen en als er wordt gekeken naar de omvang van een bureau. Juist nichebureaus maken het verschil. Voldoende van omvang om expertise van toevoegde waarde te ontwikkelen en een bijbehorende reputatie op te bouwen. Klein genoeg zodat medewerkers elkaar blijven vinden op die expertise en zich verbonden voelen met het bureau.

Echter, er bestaan ook verschillen. De ene maatschappelijke context is de andere niet. Het maakt wel degelijk uit of je kijkt naar een gemeentelijke organisatie of bijvoorbeeld een ziekenhuis. En ook het onderwerp zoals ICT of huisvesting maakt uit. Als je de taal niet spreekt vinden gegeven adviezen geen aansluiting. Laat staan dat ze gerealiseerd worden. Daarnaast zijn er veel mogelijkheden om een omgeving te creëren waarin medewerkers gefaciliteerd worden. Ook daar geldt dat de faciliteiten aansluiten bij de besturingsfilosofie van het bureau. Dus op hoofdlijnen? Ja! In de uitwerking? Toch passend in de specifieke context.

Over Jan Houben
Jan Houben

Jan Houben is partner bij adviesbureau M&I/Partners. Hij is strategisch adviseur, sparringpartner en coach voor Raden van Bestuur en directie. Gespecialiseerd in zorginnovatievraagstukken, waarbij organisatieverandering en ICT-vernieuwingen een grote rol spelen, helpt hij organisaties om veranderingen op een voorspelbare wijze te laten verlopen. Daarnaast heeft hij veel praktijkervaring met aansturing en verandering van ICT-organisaties en inrichting van ICT-governance en projectportfoliomanagement.