• Mediawerf
  • Management & Consulting
  • Goed Bestuur & Toezicht
  • HMR
  • Knowly
Home / Blogs / Karin Straus / Diversiteit in Raden van Toezicht - Deel 3: Van buiten naar binnen
Blog

Diversiteit in Raden van Toezicht - Deel 3: Van buiten naar binnen

Diversiteit in Raden van Toezicht - Deel 3: Van buiten naar binnen

02 juli 2019 - Toezichthouden anno 2018 vraagt meer dan de traditionele functionele verdeling op inhoud tussen de samenstelling van de verschillende leden. Nog vaak krijgen wij bij Rieken & Oomen/ Rijnconsult de vraag voor de werving van een nieuw lid van de Raad van Toezicht vanuit dit traditionele perspectief. In het maatschappelijke spanningsveld van deze tijd, kun je je echter afvragen of deze traditionele manier van tegen de rolverdeling in de Raad van Toezicht kijken, wel voldoende effectief is.

Door Karin Straus

We leven in een tijd waarin van organisaties wendbaarheid en innovatief vermogen om “wicked problems” te kunnen oplossen wordt gevraagd. Traditionele organisatiemodellen en -organisatiepatronen bieden hiervoor geen soelaas meer. Wat nodig is, is diversiteit in perspectieven en leiderschap. Leiderschap in diversiteit gaat dan over meer dan alleen de discussie mannen versus vrouwen. Dan gaat het ook over diversiteit in persoonsprofielen, achtergrond, culturele bagage etc. Want meer diversiteit leidt niet alleen tot betere resultaten maar creëert ook een organisatiecultuur die doelgerichter, professioneler, innovatiever en toegankelijker is, gericht op de menselijk maat.

Dit alles geldt niet alleen voor het (top)management van een organisatie, maar ook voor de Raad van Toezicht. Want hoe kan een organisatie haar ‘wicked problems’ aanpakken als de Raad van Toezicht hier geen beeld bij heeft? Zou het niet gewenst zijn om meer diversiteit in de Raad van Toezicht te brengen. En wat is dat dan in dit kader, diversiteit?

In deze serie van korte artikelen maak ik u deelgenoot van een aantal verschillende manieren waarop je naar diversiteit in Raden van Toezicht kunt kijken.

Deel 3 - Van buiten naar binnen

Onlangs las ik een korte toelichting op een aanstaande lezing van Mary De Gaay Fortman. Zij is onder meer commissaris bij De Nederlandse Bank en KLM, en partner van advocatenkantoor Houthoff.

Zij stelt dat diversiteit in de organisatie noodzakelijk is om met de huidige werkelijkheid om te gaan en hoe je daar in de praktijk van bestuur en toezicht effectief invulling aan geeft. Om als organisatie in te kunnen spelen op de turbulente buitenwereld heb je niet één, maar meerdere antennes nodig, meent zij. Mensen met verschillende achtergronden die verschillende dingen op tijd zien. Mensen die het dus ook niet altijd met elkaar eens zijn. Dat is spannend en niet gemakkelijk, maar essentieel om te overleven in de huidige tijd. Of zoals Darwin het zei: ‘It is not the strongest of the species that survives, nor the most intelligent; it is the one most adaptable to change’.

Ook deze invalshoek, ik noem hem: “van buiten naar binnen” is dus een aspect van diversiteit op het gebied van toezichthouden.

Zeker bij organisaties in de semi-publieke sector, maar eigenlijk ook steeds meer in de private sector, zou het toezichthoudend orgaan de rol van de organisatie in de samenleving als belangrijk aandachtspunt moeten zien. Maar nog te vaak zien we echter dat de blik “van buiten, naar binnen” weinig bij de leden van de Raad van Toezicht is belegd. Vragen zoals “In hoeverre wordt de maatschappelijke doelstelling van onze stichting voldoende ingevuld?” of “Nemen wij wel voldoende maatschappelijke verantwoordelijkheid en zijn we daar transparant in?” en “Volgen we het politieke en maatschappelijke debat over de sector waar wij in actief zijn en waar moeten we dan rekening mee houden?” komen nog niet vanzelfsprekend op de agenda van het overleg tussen bestuurders en toezichthouders.

In een wereld waar tegenwoordig echter een tweet voldoende kan zijn om een groot schandaal te weeg te brengen, of die tweet nu de waarheid is of niet, is één van de grootste risico’s voor een organisatie van deze tijd. Reputatieschade, verlies van aandeelhouderswaarde, maar ook van klanten, cliënten en/of leerlingen. U kent er vast wel recente voorbeelden van.

Het beleggen van deze ‘van buiten naar binnen’ rol in de Raad van Toezicht is daarom belangrijk. Zeker, in eerste instantie is dit een verantwoordelijkheid voor de bestuurder, maar dat alleen is in mijn ogen niet voldoende. Daar waar maatschappelijke verontwaardiging ontstaat, worden ook toezichthouders ter verantwoording geroepen. Dan kun je de discussie over dit punt maar beter ook al intern gevoerd hebben en weten wat het antwoord is dat je hierop wilt geven. In dit kader betekent diversiteit dus ook dat je mensen met verschillende ‘antennes’ in de Raad van Toezicht nodig hebt om dit ‘van buiten naar binnen perspectief’ op een goede manier in te vullen.

 

Over Karin Straus
Karin Straus

Karin Straus is senior adviseur in het team van werving- en selectiebureau Rieken & Oomen.