Home / Blogs / Michaël Maurer / Lineair advies en de werkelijkheid
Blog

Lineair advies en de werkelijkheid

Lineair advies en de werkelijkheid

04 maart 2014 - Mijn stelling is eenvoudig. In een omgeving die gekenmerkt wordt door hoge onzekerheid en complexiteit is een iteratieve aanpak de enige effectieve. Wat is de waarde van gedetailleerde planning in een omgeving van hoge complexiteit en onzekerheid? Kunnen we het gedrag van mensen, de impact van technologie en de bewegingen van concurrenten voorspellen? De vraag stellen is hem beantwoorden in mijn optiek. En toch zie ik veel gedrag dat gestoeld is op lineair denken. Dit is in mijn beleving ‘oud denken’.

Door Michaël Maurer

Wat is de waarde van gedetailleerde planning in een omgeving van hoge complexiteit en onzekerheid? Kunnen we het gedrag van mensen, de impact van technologie en de bewegingen van concurrenten voorspellen? De vraag stellen is hem beantwoorden in mijn optiek. En toch zie ik veel gedrag dat gestoeld is op lineair denken. Dit is in mijn beleving ‘oud denken’.

Wie heeft er geen ervaring met het jaarlijkse budgetteringcircus waar management en directie zich allemaal bezig houden met het plannen en budgetteren van de komende jaar? Soms realiseren deze directieleden zich dat wat ze nu opschrijven toch ingehaald wordt door de realiteit. Maar anderen geloven in dit jaarlijkse managementritueel als een primair besturingsmechanisme. Wat is de waarde hiervan eigenlijk? En weegt de opbrengst op tegen de kosten? Onderzoek toont aan dat de budgettering bij grote organisaties vaak maanden duurt. En de waarde ervan wordt veelal ter discussie gesteld.

Binnen projecten zien we vergelijkbaar gedrag. We kennen de gefaseerde programmaplanning met een planninghorizon van een tot drie jaar. Als we echt geluk hebben krijgen we er ook een bijpassende taakplanning bij om al het werk te plannen door het jaar. Een dergelijke planning geeft schijnzekerheid. De ervaring leert dat complexiteit en onvoorspelbaarheid toch de vloer aan vegen met de planning en budgettering.

De oplossing is simpel: itereren. Door grote doelen kleiner te maken en ons te dwingen waardevolle resultaten te behalen na een iteratie ontstaan nieuwe inzichten die gebruikt kunnen worden om het plan en/of budget aan te passen.

Het lineaire denken is gestoeld op een primitieve notie van causale lineariteit. Als ik dit doe, gebeurt er dit, en dan dit, en dan dit en dan…. Maar in complexe systemen nemen de mogelijke uitkomsten exponentieel toe met de tijd. Acties over een kleine tijdspanne zijn beter voorspelbaar. Dus: maak het klein, en reduceer daarmee onzekerheid en risico. Sinds het boek The Lean Startup van Eric Ries is er geen excuus meer om hockeystick prognoses met een terugverdientijd van jaren te accepteren.

Het is altijd makkelijker om andermans werk te kritiseren. Laten we als adviseurs vooral ook naar onszelf kijken. Het is verleidelijk opdrachten lineair te contracteren door vóór de start van een opdracht de aanpak, werkpaketten, doorlooptijden en resultaten te definiëren. En dit is tot op zekere hoogte ook nodig om opdrachtgevers te overtuigen dat de geadviseerde oplossing gaat werken in de eigen organisatie. Het mag echter niet ten koste gaan van flexibiliteit. Wanneer voortschrijdende inzichten ons doen inzien dat de aanpak onvoldoende effectief is, dan moeten we ook in staat zijn hierop te acteren. Grote implementaties, verandertrajecten, cultuurprogramma’s of businesstransformaties zijn nooit volledig te voorspellen en te beheersen. Dus laten we dat dan ook niet proberen. Ik herhaal: in een omgeving die gekenmerkt wordt door hoge onzekerheid en complexiteit is een iteratieve aanpak de enige effectieve.

Itereer, itereer, itereer!

Over Michaël Maurer
Michaël Maurer

Michaël Maurer werkt als manager bij PwC Technology in de unit CIO Advisory. Hij heeft een passie voor het verbeteren van organisaties met oog voor de menselijke factor. Hij begeleidt organisaties bij grote complexe veranderingen waar technologie een rol speelt. 

Michaël helpt organisaties bij het creëren van een beheersbare IT strategie, verbeteren Informatie Management en verhogen van Business Agility. Op het gebied van Agile en Informatie Management verzorgt hij training en coaching.

www.nl.linkedin.com/in/ammaurer