• Mediawerf
  • Management & Consulting
  • Goed Bestuur & Toezicht
  • HMR
  • Knowly
Home / Blogs / Raymond van Doorn / 5 trends die consultancy voorgoed veranderen
Blog

5 trends die consultancy voorgoed veranderen

5 trends die consultancy voorgoed veranderen

08 november 2013 - Natuurlijk liepen in de crisis de omzetten terug en moest er worden gesneden in aantallen consultants, maar er waren nog voldoende opdrachten om in leven te blijven. Wij denken echter dat de “gouden tijden” van consulting uit de jaren negentig en vroege jaren 2000 voorgoed voorbij zijn. Om de discussie wat aan te wakkeren, geven wij alvast vijf trends die de consultancymarkt gaan veranderen.

Door Raymond van Doorn

Consultancybureaus hebben zich lang kunnen weren tegen de crisis. Natuurlijk liepen de omzetten terug en moest er worden gesneden in aantallen consultants, maar er waren nog voldoende opdrachten om in leven te blijven en sommige bureaus wisten zelfs handig in te spelen op de broodnodige reorganisaties bij klanten. 

Kortom, er was genoeg vet op de botten om de eerste grote klappen op te vangen. Nu de crisis toch weer langer duurt dan verwacht en het vet (bijna) weg is gaat het echter hard. De laatste maanden verschijnen steeds meer verontrustende berichten in het “consultancy” nieuws. De overheid schroeft de uitgaven aan externe dienstverleners nog verder terug, er word verontrustend hard gestunt met tarieven en grote en bekende bureaus gaan failliet, worden overgenomen of fuseren noodgedwongen. 

Op diverse niveaus en platforms in de consultancy sector wordt momenteel hard gebrainstormd over de toekomst van management consulting. Hamvraag daarbij is of alleen het economisch tij debet is aan de potentiele teloorgang van ons vakgebied, of dat er meer speelt?  Wij denken dat de “gouden tijden” van consulting uit de jaren negentig en vroege jaren 2000 voorgoed voorbij zijn. En om de discussie wat aan te wakkeren, geven wij alvast vijf trends die de consultancymarkt gaan veranderen. Heerlijk natuurlijk die lijstjes van vijf die zogenaamd de waarheid in pacht hebben. Toch is het niet onaardig om eens na te denken of de onderstaande trends, en welke nog meer, uw organisatie al raken of dit gaan doen. 

1) Van supermarkt naar speciaalzaak

Uit een eerder onderzoek van AAIM bleek al dat veel consultancybureaus grijze muizen zijn. Ook Kwakman deed eerder een opvallende constatering. Wat hem opvalt, is hoe slecht professionals nog steeds kunnen uitleggen waarom klanten met hen in zee zouden moeten gaan: “’Ik ben advocaat en gespecialiseerd in ondernemingsrecht’. ‘Mijn bureau richt zich op training, coaching en advies.’ Veel professionals en bureaus komen niet verder dan deze aanbodgerichte en nietszeggende uitspraken. En daarmee rijst de vraag of ze echt hebben nagedacht over hun toegevoegde waarde” (bron: managementenconsulting.nl). 
Dat consultancy nog meer dan tot op heden een containerbegrip zal worden, staat welhaast vast. Klanten willen weliswaar nog steeds betalen voor specialistische vaardigheden, maar het wantrouwen in adviesbureaus die een te breed assortiment services bieden neemt snel toe. 
Dit biedt vooral ruimte aan kleinere bureaus die zich kunnen focussen en specialiseren in échte consultancy diensten. Deze bureaus zullen elkaar weten te vinden door hun specialisatie en zo een groot kennisnetwerk op kunnen bouwen. Hierbij staan de  voordelen van het elkaar gunnen en werken aan lang termijn relaties voorop. De grotere consultancybureaus worden daarmee, als het op consultancy aankomt een stuk minder invloedrijk omdat het hebben van alle kennis onder één dak een stuk minder relevant wordt. 

2) Er zijn gewoon minder adviesbureaus nodig 

Volgens hoogleraar Hans Strikwerda is de zwakke economische groei van de afgelopen jaren in Nederland deels toe te schrijven aan de overvloed aan adviseurs. Met in totaal 42.000 mensen in dienst bij 27.000 geregistreerde bureaus voor organisatieadvies of gemiddeld zes adviseurs op elke 1.000 werknemers is Nederland het land met wereldwijd de grootste adviseursdichtheid (Bron: managementenconsulting.nl). De komende jaren zal het aantal adviseurs afnemen. Hiervoor zijn een aantal belangrijke argumenten te onderscheiden:
• ZZP-ers die zichzelf als consultant bestempelen kunnen het niet langer alleen bolwerken en zullen zich verenigen of weer in loondienst gaan bij een klantorganisatie. 
• Managers en medewerkers bij klanten van consultancybureaus zijn steeds meer doorgewinterd- en getraind en hebben een hoger opleidingsniveau, waardoor de behoefte aan consultancydiensten verder afneemt. 

3) Informatie is toegankelijk voor iedereen

Steeds meer geldt dat alle denkbare informatie vrijelijk verkrijgbaar is via bijvoorbeeld Google of Wikipedia. Informatie is anno 2013 “gedemocratiseerd”. Onder andere Google en gespecialiseerde onderzoeksbureaus leveren klanten tegenwoordig inzicht in  markten, waarin zij zelf opereren maar ook de markt van consulting. Dit betekent dat klanten geen consultants meer nodig hebben voor het leveren van bijvoorbeeld benchmarkonderzoeken. Maar ook voor het maken van  keuzes in producten of oplossingen, hebben klanten de hulp van consultants niet  altijd meer nodig. De noodzaak om een consultant in te huren voor specifieke vraagstukken of kennis neemt daarmee af. Een belangrijk punt in het bestaansrecht van consultants, als “dokters” die een diagnose stellen en oplossingen aandragen, is daarmee aan het verdwijnen. Hiermee lijkt de mystiek rondom het vak van de consultant dan ook te verdwijnen. Veel theorieën of aanpakken (HNW, Lean etc.) zijn al bekend bij de klant.
 
Dit zorgt ervoor dat klanten beter in staat zijn te beoordelen welke onderdelen van een traject zij zelf in kunnen vullen en voor welke facetten zij consultant in willen huren. Dit betekent ook dat er niet meer één leverancier gekozen wordt die van onderzoek tot en met implementatie de klant begeleiden. Ze weten immers voor welke onderdelen ze welk advies in moeten winnen. De komende jaren zal dit vragen om een herziening van wat veel consultants doen. Tegelijkertijd zullen we zien dat consultants zich meer gaan richten op een rol als procescoach, trainer of organisatieonderzoeker in samenwerking met mensen uit de klantorganisaties zelf. 

4) Topzware projectteams zullen verdwijnen

Zoals eerder besproken verdwijnt een gedeelte van de mist van consulting doordat informatie over oplossingen en prijzen, inzichtelijker is. Zoals hierboven beschreven leidt dit o.a. tot een fragmentarischere rol van consultants binnen een verandertraject. Dit heeft dan ook weer tot gevolg dat de projectteams kleiner en lichter zullen worden. Het standaardteam van junioren en enkele consultants dat geleid wordt door een projectmanager, zal steeds meer verdwijnen. Niet alleen omdat de rol van manager vaker door de klant zal worden opgepakt maar ook omdat consultants steeds vaker voor specifieke kennis worden ingehuurd en daarmee meer op persoonlijke titel. Dit is precies de succesformule van de Business Talent Group (BTG) die in de Verenigde Staten zeer succesvol zijn. Zij koppelen onafhankelijke en zelfstandige consultants aan klanten met een specifiek probleem. Dit heeft als voordeel dat consultants zich meer kunnen richten op de klant en minder bezig zijn met het interne proces van het bureau. Een consultant van BTG vat dat mooi samen: 'I spend more quality time with my clients solving problems, and less time locked away in a team room making edits to a PowerPoint document.'

5) Consultants worden steeds meer interimmers

Er heerst in de markt veel verwarring over het verschil tussen consultancy en interim / detachering diensten. Er zijn veel consultancy bedrijven die interim diensten aanbieden en  interim bedrijven die consultancy diensten verlenen. Daarbij speelt ook dat veel consultancy bureaus die van oorsprong gericht waren op het strategisch en tactisch niveau van klanten nu ook de operationele scope tot hun opdrachtgebied rekenen(bron: consultancy.nl). Een voorbeeld hiervan is het grote aantal consultants dat zich richt op het “lean en mean maken” van processen. 
Met de vervaging van de scope van werkzaamheden tussen consultancy en interim- of detacheringsdiensten verkleinen ook de verschillen in gevraagde uurtarieven, terwijl interim- en detacheringsdiensten vaak een langere doorlooptijd kennen. Het wordt voor consultancybureaus dan ook al snel aantrekkelijk om zich meer te richten op interim- of detacheringsklussen. Dit betekent immers een hoger bedrag van de opdrachtsom tegen dezelfde of zelfs kleinere inspanning om een opdracht binnen te harken. Zoals hierboven beschreven voorzien wij dus niet alleen dat consultants vaker zelfstandig zullen gaan werken op opdrachten, wij verwachten ook dat zij dit langdurig zullen doen. 
 
Natuurlijk zijn er nog veel meer trends te onderscheiden, waarover de volgende keer meer. We gaan dan meer in op trends die inhaken op de inhoud van het werk van consultants. 
Over Raymond van Doorn
Raymond van Doorn

Naast mede-eigenaar van Aaim, ben ik coach, adviseur, trainer en onderzoeker. Met Aaim help ik organisaties er achter te komen waar zij “echt” voor staan en dit in alle aspecten van het organiseren door te voeren. Daarnaast zorg ik voor het zoveel mogelijk reduceren van de overbodige onzin bij organisaties. Kortom, ik wil zoveel mogelijk organisaties vanuit hun eigen kracht “gewoon” anders laten zijn en ontstoffen.