• Mediawerf
  • Management & Consulting
  • Goed Bestuur & Toezicht
  • HMR
  • Knowly
Home / Blogs / Rob Wagenaar / ‘Alleingang’: Het blijft een worsteling om één beroepsgroep te worden
Blog

‘Alleingang’: Het blijft een worsteling om één beroepsgroep te worden

‘Alleingang’: Het blijft een worsteling om één beroepsgroep te worden

11 januari 2017 - Berenschot verlaat de ROA. Het lijkt een zakelijke mededeling zoals al het andere nieuws dat continu over ons wordt uitgestort. Maar we hebben het hier over één van de oudste bureaus van Nederland dat de ROA verlaat.

Door Rob Wagenaar

Berenschot, tachtig jaar oud, is een spin-off van het bureau van aartsvader Ernst Hijmans en staat daarmee aan de wieg van het externe adviesvak in Nederland. Bovendien was het lid van de ROA sinds het eerste uur. Een betekenisvol afscheid dus. Ook los van de niet geheel begrijpelijke motieven. Het lijkt een metafoor voor een branche en professie die de heftige externe ontwikkelingen vooral alleen, in de eigen bureaus denken op te lossen. Zouden wij dat onze clientèle ook adviseren?

Eigenheimers tot het eind
Het blijft voor mij sinds het begin van mijn loopbaan onbegrijpelijk: professionals voor wie het gelijk vooral het eigen gelijk is. Natuurlijk, hooggeschoolde professionals, zeker in de zogenaamde vrije beroepen, staan er vaak alleen voor als het over opdrachten voor cliënten gaat. Men is eraan gewend om geheel op eigen kracht te moeten overtuigen, te verkopen, opdrachten te doen en problemen op te lossen. Collega’s helpen wel mee, maar vaak vanuit een ondergeschikte positie: de senior leert de junior het vak en dan mag eerst ‘de tas gedragen worden’. Het zit dus in de aard van het beestje en het is ook een, vanuit het karakter ingegeven keuze om op het podium te kunnen en willen staan en de bloemen in ontvangst te nemen. Daarbij hebben wij het hier over meer dan gemiddeld intelligente en zeer goed opgeleide mensen, die ook nog eens veel levenservaring hebben opgedaan. Je zou daarom denken dat het verstand het gevoel toch behoorlijk onder controle heeft en men het kan opbrengen om zaken samen te doen. Mijn ervaring is dat dit problematisch blijft: ‘My way or the highway’. Zelfs onder gelijkgestemde groepen binnen bureaus is echte samenwerking lastig. Stijlverschillen, sterke oordelen over de inbreng en kennis van collega’s, straffe beelden over ‘hoe dingen moeten’, ze spelen allemaal een grote rol. En dan is er ook nog de gepercipieerde onderlinge concurrentie, de eigen business die beschermd dient te worden. Of de cliënten met vastgeroeste meningen over externen. Deze filippica over mijn vakgenoten was nodig om een breder beeld te onderbouwen.

Het vak heeft een krachtige nieuwe impuls nodig!
Volgens Leon de Caluwé in een recent interview is het ondenkbaar dat de maatschappij kan functioneren zonder organisatieadvies, maar: ‘het is ons niet gelukt om er één beroepsgroep van de maken’. Hans Strikwerda in dezelfde jubileumuitgave van M&C: ‘Het gros van de adviseurs is totaal niet bezig met hun maatschappelijk-professionele opdracht: breakthrough om ons land vooruit te helpen’. Dat zijn de meningen van twee erkende goeroes in ons vakgebied. De situatie schreeuwt om nieuwe initiatieven op het gebied van professionalisering en beroepsgroepvorming. Initiatieven gericht op het bijeenbrengen van het vak en het realiseren van nieuwe verbindingen tussen spraakmakende adviseurs en hun bureaus. De Caluwé ziet dat ook zo. Volgens hem moeten beroepsverenigingen en gerenommeerde bureaus rond de tafel met de wil en de visie om belangentegenstellingen te overbruggen. Het betrekken van wetenschappers in ons vakgebied is daarbij essentieel, want ook daar heerst een sfeer waarin elkaar niets gegund wordt.

Een paar gekken en een gele interventie
Terug naar de uittreding van Berenschot en de eigenaardigheden van vakgenoten. Die vakgenoten bevolken de MP-stoelen bij bureaus en zijn de bestuurders van de ROA. Ik zie dat in elkaars verlengde functioneren. Is het vertrek van Berenschot wellicht ook een wake-up call voor de ROA?
De signalen en basisvoorwaarden om het vak echt een flinke duw vooruit te geven zijn somber en fundamenteel beperkt. Gaat het dan niet gebeuren? De Caluwé heeft het over een gele interventie, over macht mobiliseren. Is dat een begaanbare weg in onze branche? Het zullen een paar supergepassioneerde collega’s zijn die zich er met enige naam en faam toch weer voor zullen inzetten. Er is sprake van een burning platform  voor een groot deel van de gevestigde bureaus, er verandert immers heel veel. En zowel de ROA als de Ooa verliezen leden.

Over Rob Wagenaar
Rob Wagenaar

Rob Wagenaar, oprichter van WagenaarHoes, werkt 40+ jaar als organisatieadviseur. Hij is expert in leiderschaps-, cultuurontwikkeling en organisatievernieuwing en treedt op als 'trusted advisor' bij lastige vragen. Daarnaast coacht hij professionals/leiders en is strateeg voor professional service firms (PSF’s)                   

rob.wagenaar@wagenaarhoes.nl