Home / Nieuws / Algemeen / De zin en onzin van nieuwe businessmodellen
Nieuws

De zin en onzin van nieuwe businessmodellen

De zin en onzin van nieuwe businessmodellen

05 november 2015 - Vrijdag 30 oktober vond de launch plaats van het boek ‘Nieuwe business modellen in consulting: changing the game’. Vier adviseurs reflecteerden op het boek en besloten hun betoog met een stelling. “De adviseur die blijft volhouden dat zwarte zwanen niet bestaan, wordt vanzelf irrelevant voor zijn of haar klant.”

De zin en onzin van nieuwe businessmodellen

Ard-Pieter de Man, rector van Sioo en hoogleraar Consulting, kennisnetwerken en innovatie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, beet als een van de auteurs van het boek, het spits af. Waarom schreven hij en collega’s Marguerithe de Man en Annemieke Stoppelenburg dit boek? De Man constateert veranderingen op de lange termijn en het einde van de industriële economie. Technologie maakt andere vormen van werken mogelijk en de vraag is wat adviesbureaus hiermee doen. “Waar liggen de kansen en hoe pakt men die op?”

Nieuwe modellen
Hoe zien de nieuwe modellen eruit? Uit het onderzoek komen vijf kenmerken naar voren. Allereerst zet de trend richting hyperspecialisatie door. Als voorbeeld noemt De Man een coöperatie die zich heeft gespecialiseerd in de vrij kleine markt van de glastuinbouw. Toch weet de coöperatie een ‘heel mooi’ adviesbureau in de lucht te houden. Een tweede kenmerk is instant consultancy. Advies moet direct waarde opleveren. Een derde kenmerk is dat organisaties steeds meer op zoek gaan naar nieuwe verdienmodellen die zorgen voor terugkerende inkomsten, zoals abonnementen. Een vierde kenmerk is risicodeling. Bureaus nemen een deel van het risico op zich door bijvoorbeeld zelf te investeren in projecten. Het vijfde en laatste kenmerk is meer samenwerking tussen en met zzp’ers, interne en extern adviseurs.

Uurtje-factuurtje blijft
Michael van der Velden, partner bij Andersson Elffers Felix en voorzitter van de ROA, pakt het podium. Zijn stelling: “Een discussie over businessmodellen in consulting heeft alleen zin wanneer duidelijk is over welk deel van de consultingsector we spreken.” Er zijn verschillende deelmarkten en daar gelden verschillende spelregels. Hij herkent zich in de trends van hyperspecialisatie, instant consultancy en samenwerken, maar over de toekomst van verdienmodellen binnen de consultancy kan hij kort zijn: “Over honderd jaar is uurtje-factuurtje nog steeds het preferente verdienmodel.” Met risicodeling geef je je onafhankelijkheid uit handen, zegt hij, en adviseren is fundamenteel anders dan participeren. ‘Blijf bouwen aan waar je goed in bent’, is zijn credo. 

Uurtje-factuurtje kan niet overleven
Dick van Ginkel, bestuurs- en organisatieadviseur bij het kleinere Consort, neemt de microfoon over. Hij vindt het boek ‘heel hoopgevend’. “Er zijn andere wegen, het laat de variëteit in adviesland zien en het biedt adviseurs perspectief.” Hij begint met een anekdote uit de beginjaren van zijn adviescarrière. Hij werkte bij een bureau dat uitsluitend volgens het uurtje-factuurtje model werkte. “Dat gaf een enorm comfort aan adviseurs, maar het model kon niet overleven met dalende uurtarieven.” Nu geeft hij advies in de semi-publieke sector. “Daar gebeuren grote dingen. Inkomens van opdrachtgevers dalen flink, en de eisen van governance worden steeds hoger. Je gaat mee met wat de klant op de markt projecteert.” Zijn stelling luidt dan ook: “De maatschappelijke druk op tarieven en daarmee inkomens van adviseurs neemt toe en vraagt om nieuwe businessmodellen.”

Even een stemming onder het aanwezige publiek. Wie denkt dat uurtje-factuurtje de komende honderd jaar het dominante businessmodel blijft? Een reactie: “Ik denk dat alle modellen op hun kant gaan. Het systeem vraagt om andere oplossingen.” Ok, wie denkt dat het hele vak van strategisch advies verdwijnt? Ongeveer twintig groene kaarten gaan de lucht in…

Digital onderschat
Maarten Veldhuizen, senior vice president bij Capgemini Consulting, is aan de beurt. Hij heeft een duidelijke boodschap voor de aanwezigen: Consulting wordt meer en meer in dienst gesteld van IT en outsourcing. “Daar gaat het wel naar toe mensen.” Digital Transformation is volgens hem de ‘sweetspot’. Volgens Veldhuizen wordt in het boek de rol van GAFA (Google, Apple, Facebook en Amazon) onderschat. En moeten consultants leren omgaan met ‘kannibalen als UBER, omdat anders jouw hyperspecialisatie compleet overbodig wordt’. Zijn stelling gaat over meegaan met de tijd: “De adviseur die blijft volhouden dat zwarte zwanen niet bestaan, wordt vanzelf irrelevant voor zijn of haar klant.”

Voorfinancieren
Als laatste en jongste van het sprekersgezelschap komt Katje Crooijmans, adviseur bij de Rebel Group, naar voren. Bij Rebel Group wordt, anders dan bij Andersson Elffers Felix, wel geëxperimenteerd met nieuwe verdienmodellen. Zo is het bureau betrokken geweest bij de voorfinanciering van een aantal projecten. Zo is de Rebel Group inmiddels mede-eigenaar van een sluis in Limburg en een afvalrecyclingbedrijf. “Het levert nog geen harde cash op, maar we gaan wel meer naar dit model toe”, aldus Crooijmans. “Het zorgt voor scherpte in het gesprek. Klanten vinden het wel stoer. Put your money where your mouth is.”

Magic
Guido Jilderda van VANBLEND is de onverwachte hekkensluiter van de middag. Eigenlijk is het programma voorbij, maar tijdens een laatste rondje vragen van het publiek wil Jilderda nog wat toevoegen. Na de eerste paar woorden wordt hij naar voren geroepen en krijgt hij de microfoon aangereikt. Jilderda heeft een eigen adviesbureau en werkt veel met jonge mensen. Vernieuwing ontstaat wanneer je hen de ruimte geeft: “Jonge mensen willen ergens voor gaan en ze weten zelf wat ze daarvoor nodig hebben. Dat moet je als werkgever faciliteren. Dan ontstaat er magic en volgens mij hebben we daar in Nederland veel te weinig van.”