Home / Nieuws / Algemeen / ‘Ook adviseurs zijn onderhevig aan de verleidingen van macht’
Nieuws

‘Ook adviseurs zijn onderhevig aan de verleidingen van macht’

‘Ook adviseurs zijn onderhevig aan de verleidingen van macht’

20 oktober 2016 - Twee jaar geleden verscheen Macht! van organisatiepsycholoog en -adviseur Oscar David. Het veelbesproken werk werd onlangs vertaald in het Duits en Engels. Tijdens het event Vier het Verschil, ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van M&C, slaat David de brug tussen organisatieadvies en dit ‘duistere’ fenomeen.

‘Ook adviseurs zijn onderhevig aan de verleidingen van macht’Door Moniek Verstegen

‘Een fascinerend boek’, noemde het Financieele Dagblad Macht!. ‘Een grondige en leerzame studie naar de machinaties en mechanieken achter machtsrelaties’, schreef De Correspondent. In het boek introduceert David een nieuw model van macht door het op te delen in drie varianten. Macht 1.0 komt voort uit het oerinstinct om te willen heersen en overheersen. Dat kan evolueren in macht 2.0, waarbij controle en regulering het doel zijn. Ieders streven zou echter macht 3.0 moeten zijn: macht uitoefenen met integriteit.

Positieve macht
De van origine psycholoog is al van jongs af aan gefascineerd door macht. Zijn ouders overleefden als kind ternauwernood de Holocaust. Deze tragiek leidde echter niet tot een afkeer van macht, maar zette David aan het denken. Hoe kun je macht op een positieve manier inzetten?, vroeg hij zich af. Na een studie Organisatiepsychologie, deed hij zijn eerste ervaring als adviseur op, bij Shell Nederland. In 1989 richtte hij een bureau op voor management- en organisatieontwikkeling, Oscar David Consultancy.

Zelfsturende teams
Het gaat de goede kant op met macht, stelt David op basis van inmiddels jarenlange ervaring bij grote organisaties en overheid. “Organisaties worden platter, en werken steeds vaker met zelfsturende teams. Die ontwikkeling komt voort uit een behoefte aan creativiteit, autonomie en zingeving. Dat vraagt om macht 3.0.” Aan de andere kant is macht 3.0 niet altijd gewenst, en kan een leider ervoor kiezen terug te vallen op macht 1.0 of 2.0. “In een operatiekamer moeten beslissingen – met een patiënt op de snijtafel - snel worden genomen.”

Macht misbruiken
Macht wordt vaak niet expliciet benoemd. Het is in zekere zin onzichtbaar, legt David uit. Toch is het voor organisatieadviseurs van groot belang te weten hoe het zich manifesteert, vindt hij. “Hoe werkt macht binnen een team? Wie heeft het voor het zeggen? Hoe zorg je ervoor dat macht niet wordt misbruikt? Het speelt vrijwel altijd een rol. En het is belangrijk dat consultants zich ook bewust zijn van hetgeen dat onbesproken blijft.”

Macht van de adviseur
Hoe zit het met adviseurs zelf? Hebben de verschillende varianten van macht ook betrekking op hen? “Jazeker”, stelt David. “Reflectie zit in de aard van het adviesvak, maar ook adviseurs bevinden zich vaak in een positie waarin ze onderhevig zijn aan de verleidingen van macht. Hoe zorgen zij ervoor dat ze zuiver blijven?” Tijdens Vier het Verschil zal David ook op deze kwestie ingaan.

Veelzijdig fenomeen
Misbruik van macht is helaas niet zeldzaam. David kaart het nog maar eens aan. “Macht is verslavend, en we hebben de laatste jaren veelvuldig te maken gehad met ontsporing van macht.” Macht heeft misschien wel daarom een negatieve bijklank. Desgevraagd zullen de meesten het fenomeen dan ook bestempelen als duister. Tijdens Vier het Verschil staat juist veelkleurigheid in organisaties centraal. En laat dat thema nou precies aansluiten bij Davids benadering van macht: niet een louter duister, maar een veelzijdig fenomeen, waarin vele kleuren samenkomen.     

U kunt zich hier direct aanmelden voor Vier het Verschil op 25 november. Het boek Macht! bestelt u hier.