• Mediawerf
  • Management & Consulting
  • Goed Bestuur & Toezicht
  • HMR
  • Knowly
Home / Nieuws / Algemeen / Overheid voelt nijpend tekort aan in IT’ers in portemonnee
Nieuws

Overheid voelt nijpend tekort aan in IT’ers in portemonnee

Overheid voelt nijpend tekort aan in IT’ers in portemonnee

28 mei 2020 - De Rijksoverheid spendeert steeds meer geld aan externen. Vooral aan IT is de overheid structureel meer geld kwijt. Afgelopen jaar namen de totale uitgaven aan externe inhuur met 200 miljoen euro toe tot ruim 1,6 miljard euro. Dat blijkt uit de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk.

Overheid voelt nijpend tekort aan in IT’ers in portemonneeDoor Niels Vlot

De Jaarrapportage wordt traditiegetrouw gepubliceerd op de derde woensdag in mei, Verantwoordingsdag. Het Rijk verantwoord in de rapportage ook de inhuur van externen, zoals interimmers en consultants. Sinds 2014 is er een constante stijging te zien in de uitgaven, de stijging in 2019 was zelfs de sterkste van de afgelopen tien jaar. Op het dieptepunt, in 2012, ging er 865 miljoen euro naar externen. In 2019 was de overheid 1,6 miljard euro kwijt aan externe inhuur. Dit bedrag is 10,3 procent van de totale personeelskosten. Daarmee overschrijdt het Rijk de Roemernorm – uitgaven externen bedragen maximaal 10 procent van de personeelsuitgaven. Ook de meeste ministeries overschrijden deze Roemernorm, dat geldt voor Economische Zaken en Klimaat, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Infrastructuur en Milieu, Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Justitie en Veiligheid, Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Volksgezondheid, Welzijn en Sport en het ministerie van Financiën.

Overheid wordt ICT-intensiever

Het leeuwendeel van de uitgaven gaat op aan IT-kosten, ook al zo’n jarenlange trend. In 2019 kostte de IT-inhuur 715 miljoen euro, bijna de helft van de totale uitgaven aan externen. Vooral de ministeries van Defensie en Economische Zaken hadden fors meer behoefte aan IT’ers. Zo groeiden de uitgaven bij Economische Zaken met ruim 200 procent tot 96 miljoen euro. Bij Defensie stegen de kosten met 90 procent tot 128 miljoen euro. Grootverbruiker is het ministerie van Justitie en Veiligheid met 141 miljoen euro aan kosten in dit segment van de Jaarrapportage.

Vorig jaar schreef minister Kajsa Ollongren aan de Tweede Kamer dat het Rijk steeds ‘ICT-intensiever’ wordt. Dit betekent meer vraag naar IT’ers en dus hogere kosten. Deels omdat IT-projecten vaak tijdelijk zijn en er daarom snel externe IT’ers nodig zijn. Anderzijds is er veel schaarste op de arbeidsmarkt, waardoor de overheid de eigen behoefte aan IT’er niet kan invullen. Inhuur is dan een alternatief. Zolang de doelmatigheid van inhuur niet uit het oog wordt verloren, vindt Ollongren dat er voldoende ruimte moet zijn voor externen. ‘Het Rijk dient goede en snelle kwaliteit te leveren, tegen de juiste prijs. Als dit doel het beste bereikt wordt met inhuur van externen, dan wil ik dat departementen en hun uitvoeringsorganisaties ook de flexibiliteit hebben om dit te kunnen doen.’

Financiën grootverbruiker organisatieadvies

Naast de inhuur van IT’ers zijn er een aantal andere posten waar de overheid externen voor inhuurt. Zo bedroegen de kosten voor communicatieadvisering 27 miljoen euro. Fors meer dan in 2018, toen er 15 miljoen euro werd uitgegeven. Grootverbruikers zijn de departementen Veiligheid en Justitie en Volksgezondheid, Welzijn en Sport, met elk zo’n 4 miljoen euro aan uitgaven. In het segment beleidsadvies stegen de uitgaven met ongeveer 10 procent tot 25 miljoen euro. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu gaf met 7 miljoen euro het meeste uit aan beleidsadvies.

De vraag naar organisatie- en formatieadvies nam met ongeveer een kwart toe tot 20 miljoen euro. De grootste behoefte aan dit type advies bestaat bij het ministerie van Financiën, dat met 11 miljoen euro meer dan de helft van de uitgaven voor haar rekening neemt. Het laatste type advisering dat wordt uitgesplitst in de jaarrapportage is juridisch advies. De totale uitgaven stegen licht naar 16 miljoen euro. Vooral het departement van Veiligheid en Justitie maakt gebruik van juridisch advies en noteert 4 miljoen euro aan kosten.

  

Minder inhuur door coronacrisis?

Hoewel de overheid de afgelopen jaren fors meer is gaan uitgeven aan externen, is het de vraag of dit zo blijft door de coronacrisis. In het begin van de crisis hintte de overheid in een brief op het verminderen van de externe inhuur. ‘Als de maatregelen op basis waarvan de inhuurkracht niet inzetbaar is, voor langere termijn gaan gelden, kan de inlener overwegen om de inhuuropdracht (tussentijds) te beëindigen.’ Of er intussen daadwerkelijk is beknibbeld op externe inhuur door de overheid is nog onduidelijk.