• Mediawerf
  • Management & Consulting
  • Goed Bestuur & Toezicht
  • HMR
  • Knowly
Home / Nieuws / Algemeen / ‘Platformdenken is echt een organisatiestrategie’
Nieuws

‘Platformdenken is echt een organisatiestrategie’

‘Platformdenken is echt een organisatiestrategie’

15 mei 2015 - De drie genomineerden voor het Ooa Boek van het Jaar 2014 zijn bekend. Een interviewreeks met deze keer: Maurits Kreijveld, schrijver van ‘De kracht van platformen’. In zijn boek duidt hij de oprukkende innovatieve platformen, en biedt naast een helicopterview ook bouwstenen, zodat organisaties zelf met platformen en platformdenken aan de slag kunnen.

‘Platformdenken is echt een organisatiestrategie’

“De laatste tijd hebben vele innovatieve platformen zichzelf aangediend, en die blijken flink wat te veroorzaken. Kijk bijvoorbeeld naar Blendle, Uber of Airbnb. Het is mijn passie om ontwikkelingen vroeg te zien, en te begrijpen. Ik wilde de vertaalslag maken van die nieuwe ontwikkelingen: hoe gaat dat er precies uitzien, en dat vervolgens begrijpelijk maken voor overheid en bedrijven. Dat heb ik gedaan in de vorm van een managementboek, en vanuit mijn dienstverband bij het Rathenau Instituut. 'De kracht van platformen' gaat zowel over implementeren als over de brede blik van boven: doen én diepgang.

“Om dat te kunnen bereiken heb ik experts opgezocht binnen de sectoren waar ik over heb geschreven. Zij kennen hun terrein bijzonder goed, en hebben meegeschreven en het inhoudelijk gecheckt. Daardoor is het niet alleen mijn visie, maar echt een breed onderbouwd boek.  Het is niet een boek wat alleen zegt: er veranderen dingen. Het biedt inzicht in wat er gebeurt onder de motorkap. Dus het is niet de bedoeling dat de mensen die het lezen er slecht van slapen, maar dat ze er juist iets mee kunnen. Dat ze er bouwstenen in vinden, hoe je kunt werken aan een innovatieve structuur in de vorm van een platform, of gebruik kunt maken van andere platformen.

Geen gimmick

“Het gevaar is dat een platform een soort gimmick wordt, doordat het woord platformen op allerlei manieren wordt gebruikt. Maar platformdenken is echt een organisatiestrategie, die organisaties dwingt zich af te vragen: wat zijn onze kernkwaliteiten? Wat willen we openstellen en toegankelijk maken voor anderen? En ook belangrijk: welke nieuwe combinaties zijn er te maken met andere partijen? Bij een platform is het van belang om vragers en aanbieders op een bepaald vlak samen te brengen, het marktplaats-element zeg maar. Daarnaast moet je er rekening houden dat de klant participant wordt, en reputatie management daardoor ook nodig is. Op Uber en AirBNB is reputatie bijvoorbeeld cruciaal.

“Het boek is gericht op organisaties die niet als platform zijn gestart of niet zijn gestoeld op platformdenken. Zij zien het om zich heen, maar weten niet precies hoe ze erop moeten reageren. In mijn boek wil ik een brug slaan tussen de believers/do’ers als bijvoorbeeld Airbnb, en de grote bedrijven. De kleine initiatieven hebben de grote ook vaak nodig, en andersom ook. Je kunt natuurlijk niemand verplichten om er iets mee te doen. Maar ik denk dat bedrijven die niet aan de slag gaan met het platformdenken, het risico lopen buiten spel te komen staan in de nieuwe innovatieve markten die gevormd worden. De grote bedrijven beginnen dat steeds meer te zien. Twee jaar geleden zei Gerrit Zalm nog dat crowdfunding nooit een serieus alternatief zou worden voor het verkrijgen van financiën. En kijk waar we nu staan: crowdfunding wordt steeds meer, succesvol, ingezet.

Markt slaat om

“Met de opkomst van platformen zie ik het zo: het bouwt op, dan is de markt nog sceptisch: het zal zo’n vaart niet lopen. Vervolgens als het er is, en het slaagt: dan kan het een hele markt doen omslaan. Wanneer dat precies gaat gebeuren kan je nooit helemaal weten, maar op een gegeven moment gaan disruptieve platformen de gevestigde orde ondermijnen. Die gevestigde orde probeert dan grip op de ontwikkelingen te houden door middel van regelgeving. Maar de verandering is dan al een feit en niet meer tegen te houden.

“De belangrijkste filosofie achter platformen is dat je niet alles zelf het beste kan. Voor grote bedrijven kan dat moeilijk zijn, want die denken dat vaak wel. Er is heel veel talent en waarde buiten je eigen organisatie. Je moet als organisatie bereid zijn een deel van je controle los te laten, en andere spelers delen van jouw kennis en competenties laten gebruiken. Anderen gebruiken delen van jou, jij gebruikt delen van anderen, en zo bouw je op elkaar voort.

Advies neemt toe

“Ik merk dat advies op dit gebied toeneemt, en hoop dat mijn boek daar ook aan bijdraagt. Het platformdenken zie je bij de overheid steeds meer de laatste tijd, ook vanwege de decentralisaties: op lokaal niveau zijn nieuwe combinaties van dienstverlening en samenwerken nodig. Ik hoop op meerdere partijen en organisaties die ermee aan de gang willen. Zoiets moet je toch eerst tien keer zien, voor je er echt zelf mee aan de slag gaat. En het is ook niet te kopiëren van concurrenten: het gaat er echt om wat je zelf voor unieks te bieden hebt aan andere spelers, en hoe je de samenwerking op gang kunt brengen.”