• Mediawerf
  • Management & Consulting
  • Goed Bestuur & Toezicht
  • HMR
  • Knowly
Home / Nieuws / Algemeen / Rijksoverheid geeft 10 procent meer uit aan externen
Nieuws

Rijksoverheid geeft 10 procent meer uit aan externen

Rijksoverheid geeft 10 procent meer uit aan externen

17 mei 2019 - Adviesdiensten leveren aan de Rijksoverheid loont andermaal, blijkt uit de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk, die onlangs is gepubliceerd. De overheid verhoogde in 2018 de uitgaven aan externe inhuur voor het zesde jaar op rij.

Rijksoverheid geeft 10 procent meer uit aan externenDoor Niels Vlot

Ten opzichte van 2017 bedroeg de stijging 10 procent, wat neerkomt op 117 miljoen euro. In totaal spendeerde het Rijk 1,4 miljard euro aan de inhuur van externen. Rijksbreed bedragen de uitgaven aan externen 10,7 procent van de totale uitgaven, 0,3 procent meer dan in 2017. Bij alle onderscheiden soorten externe inhuur namen de uitgaven toe, in deze analyse beperken we ons tot de categorieën organisatie- en formatieadvies, beleidsadvies, communicatieadvies en automatisering. De grootste stijging in de uitgaven deed zich voor bij de departementen van Justitie en Veiligheid en Defensie, met respectievelijk 57 en 38 miljoen euro. De ministeries van Infrastructuur en Waterstaat (-25 miljoen) en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (-9,4 miljoen) hielden de hand juist op de knip.

Grafiek: De uitgaven van het Rijk aan drie soorten externe inhuur

Stijging adviesuitgaven

De uitgaven aan organisatie- en formatieadvies zijn in 2018 weer licht gestegen, nadat er enkele jaren minder geld aan gespendeerd werd. Het ministerie van Justitie en Veiligheid blijft traditioneel een grootverbruiker, maar gaf met 7 miljoen euro toch ruim vijf ton minder uit dan een jaar eerder. Ook het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap gaf minder uit, de rest van de ministeries de verhoogden de uitgaven. Het Ministerie van Defensie had in 2018 duidelijk behoefte aan beleidsadvies, getuige de stijging van de uitgaven van een bescheiden twee ton naar ruim 6 miljoen euro. Waarom vermeldt het departement in zijn jaarverslag niet. In totaal namen de uitgaven van het Rijk aan beleidsadvies met zo’n 4,5 miljoen euro toe tot 22 miljoen euro. De Rijksoverheid noteert bij communicatieadvisering bijna een derde meer kosten. Het ministerie met de grootste uitgaven is Economische Zaken. Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Infrastructuur en Milieu zijn departementen die hun uitgaven terugschroefden.

Grafiek: 2018 is een jaar met een duidelijke stijging van de adviesuitgaven

Automatisering

ICT blijft een grote kostenpost voor de staat. De automatisering van rijksdiensten is een heet hangijzer, waarvoor de uitgaven jaar na jaar stijgen. In 2018 bedroegen de uitgaven 531 miljoen euro, een stijging van 10 procent. Onder de vijf grootste marktpartijen die diensten leveren aan de overheid, bevinden zich naast informatietechnologiebedrijf IBM en telecomgigant KPN ook IT-dienstverleners Capgemini, Atos en Ordina. Grootverbruikers wat betreft ministeries zijn opnieuw de departementen van Financiën en Justitie en Veiligheid die beiden rond de 125 miljoen euro uitgaven.

Overschrijding Roemernorm

De grootste stijging in de ICT-uitgaven maakt het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Normaal gesproken liggen de kosten bij dat departement om en nabij de twee miljoen euro. In 2018 bedroegen de uitgaven plots 60 miljoen euro. Volgens het ministerie is de behoefte aan ICT-gerelateerde inhuur erg groot, met name bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Daarbij komt dat OCW ook de zogenaamde Roemernorm overschrijdt– uitgaven aan externen mogen niet meer dan 10 procent van de totale personele uitgaven bedragen.  Door de grote vraag naar ICT, schrijft OCW, is een daling van de uitgaven, en daarmee ook het behalen van de Roemernorm, de komende jaren niet aan de orde. Ook andere ministeries halen de Roemernorm niet, zoals Economische Zaken, Buitenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Infrastructuur en Waterstaat  en Justitie en Veiligheid.

IJskast

Tijdens de economische crisis trok de overheid de broekriem aan, wat ook te merken was aan de uitgaven aan externe inhuur. Nu het economische tij alweer enkele jaren gunstig is stijgen de uitgaven aan externen over de gehele linie, en dat terwijl in eerdere jaarrapportages gerept werd over het verkleinen  van de flexibele schil. Dit streven lijkt in de ijskast te zijn beland. In 2009, toen het Rijk voor het eerst inzage gaf in de cijfers, bedroegen de uitgaven ongeveer 1,2 miljard euro. Anno 2019 ligt dit bedrag op 1,4 miljard euro.

Een analyse van de uitgaven van het Rijk aan interimmanagement verschijnt volgende week op Management & Consulting.