• Mediawerf
  • Management & Consulting
  • Goed Bestuur & Toezicht
  • HMR
  • Knowly
Home / Nieuws / Algemeen / WagenaarHoes: ‘Keukentafelgesprek maakt furore’
Nieuws

WagenaarHoes: ‘Keukentafelgesprek maakt furore’

WagenaarHoes: ‘Keukentafelgesprek maakt furore’

12 mei 2014 - Het ‘keukentafelgesprek’ maakt furore. Dit concluderen adviseurs van WagenaarHoes na afloop van de goed bezochte slotconferentie van ‘De Kanteling’ op 25 maart 2014. Met dit project hebben VNG en BZK de afgelopen jaren een paradigmawisseling ingezet.

WagenaarHoes: ‘Keukentafelgesprek maakt furore’

Inzet van een keukentafelgesprek is het verkennen van de ondersteuningsbehoefte van inwoners om te komen tot ondersteuning op maat. Uit de vele praktijkvoorbeelden die tijdens de slotconferentie werden gedeeld, kwam naar voren dat dit gesprek met name in de Wmo steeds vaker en met succes wordt gevoerd. Daarmee lijkt de Kanteling, de paradigmawisseling in de zorg, een succes. Tegelijkertijd, zo constateert WagenaarHoes, is er ook nog veel te doen.

Jeugdzorg

Zo zal de kanteling vanuit de Wmo moeten worden verbreed en vertaald naar de jeugdzorg en de Participatiewet. ‘Integraliteit in de vraagverheldering en integraal maatwerk in de ondersteuning aan burgers die dat nodig hebben, is de kern van het kantelingsparadigma,’ schrijft WagenaarHoes. ‘De Wmo-ervaringen en practices zijn hierbij leerzaam. Het is inmiddels eerder regel dan uitzondering om bij hulpvragen verschillende levensgebieden in de intake en beoordeling te betrekken.’ Toch gebeurt dit volgens WagenaarHoes nog niet voldoende. ‘Vaak wordt in de sociale wijkteams wel inkomensadvies ingeschakeld, maar de re-integratie- of participatieadviseur maakt zelden deel uit van het multidisciplinaire wijkteam. Ook de mentale en culturele afstand naar gekanteld werken lijkt groter vanuit de sociale dienst dan vanuit de Wmo en de jeugdzorg. Het privacy-issue speelt juist op dat snijvlak ook vaak een rol. In de simulaties die wij in verschillende regio’s hebben gedaan met bestuurders en ambtenaren blijkt vaak dat, ook waar men denkt gekanteld te werken vanuit de 3D’s, participatie daarbij vaak nog een blinde vlek is.’

Besturing

Ten tweede is het gekanteld werken nog niet goed vertaald naar een daarbij passende besturing en bedrijfsvoering, constateert WagenaarHoes. ‘De kantelingsdoelstellingen die op beleidsniveau zijn bedacht, vergen een vertaling in taakomschrijvingen, bevoegdheden, bekostigingsafspraken en prestatie-indicatoren.’ Vroeg of laat lopen professionals dan aan tegen knellende afspraken en regels, en dreigt de kanteling te worden teruggedraaid. ‘Van bestuurders mag, nee moet, daarom worden geëist dat zij zelf kantelen en het niet aan frontline-medewerkers overlaten om de spanning tussen integrale ambities en gecompartimenteerde bedrijfsmatige aansturing te reguleren.’

Borging

Ten derde zullen bestuurders en management zich bewust moeten worden van het belang om daadwerkelijk rugdekking te bieden aan uitvoerende professionals als die gekanteld werken. De keerzijde van het maatwerk-principe van de kanteling is namelijk een altijd dreigende schijn van willekeur en het wegvallen van de bescherming die starre regels bieden aan de uitvoerders. ‘Het is bijna onvermijdelijk dat er klachten zullen komen en soms onrust zal ontstaan over ongelijke behandeling in schijnbaar gelijke gevallen. En dan is het nodig dat bestuurders en leidinggevenden uitdragen en uitleggen dat de keuze voor maatwerk per definitie een keuze voor verschil is.’ Natuurlijk moeten zij wel alert zijn en tijdig signaleren als maatwerk ontaardt in willekeur, stelt WagenaarHoes. ‘Maar de eerste reactie moet zijn: rugdekking geven aan uitvoerende medewerker. Ze moeten zich zichtbaar eigenaar betonen van het kantelingsconcept. In de simulaties die wij geregeld doen voor portefeuillehouders, raden en ambtenaren confronteren we deelnemers vaak met een dergelijke situatie. Het is hoopgevend dat ze zich meestal zeer bewust zijn van de opgave om de kanteling overeind te houden en uit te leggen. Tegelijkertijd tonen de simulaties ook steeds weer aan hoe moeilijk het voor raadsleden, portefeuillehouders en ambtenaren is om de tegengestelde krachten in een hanteerbaar evenwicht te houden.’

WagenaarHoes heeft daarom ook nog een advies aan deze bestuurders: ‘Wellicht moeten ook raadsleden, collegeleden en ambtelijk managers gaan oefenen aan de keukentafel.’

 

Lees het hele artikel op de site van WagenaarHoes.

Meer over WagenaarHoes leest u op de bureaupagina.